FACTSHEET
#4
Een uitgave van de Verenigde Sprinkler Installateurs (VSI)
Jaargang 4, nummer 4, november 2009
Brandveiligheid in de zorgsector.
Zorgwekkend?
Voornaamste oorzaken
Bij branden in zorginstellingen
komen vijf hoofdoorzaken naar
‘Brandschade in ziekenhuizen explosief geste-
voren:
gen’ kopt NRC medio november 2008. Volgens
het Centraal Bureau voor de Statistiek waren er
in 2007 liefst 882 branden in zorginstellingen,
11%
in 2008 zelfs 1100! Al eerder tekende zich
4%
29%
een toename af: uit de Brandveiligheidsvisie
11%
Gezondheidszorg blijkt dat in Nederlandse
verpleeghuizen in de periode 2003-2004 jaar-
13%
lijks gemiddeld 87 branden in woonkamers/-
dagverblijven ontstonden, tegenover gemiddeld
brandstichting (29%)
‘slechts’ 11 in het tijdvak 1984-1992. Wat
ondeskundig handelen (13%)
betreft verzorgingshuizen steeg bij eenzelfde
onvoorzichtigheid bij roken (11%)
vergelijking het gemiddeld aantal keuken- en
spelen met vuur (4%)
kantinebranden van 28,7 naar 129,5 per jaar.
defect, technische storing (11%)
In deze Factsheet dragen we meer feiten en
cijfers aan over brandveiligheid in ziekenhuizen
en verzorgings- en verpleeghuizen. Die data
maken duidelijk dat er in de gezondheids-
Waar begint de brand?
sector nog veel valt te verbeteren aan de
25
brandbeveiliging.
20
Hoe is de brandveiligheid
Beide laten interpretatieverschillen toe: wat
geregeld?
15
in de ene gemeente wordt toegestaan, is in
%
Volgens de brandweer is brandveiligheid ‘een
de andere gemeente verboden. Dit werkt,
10
toestand van acceptabel risico met betrek-
zacht gezegd, niet in het voordeel van de
king tot het uitbreken en de gevolgen van
brandveiligheid.
5
brand ...’ Maar wat is ‘acceptabel’? Absolute
veiligheid kan niet worden gewaarborgd, wél
Zorg in Nederland
0
kunnen door bouwkundige (brandmuren),
In 2005 telden de circa 140 Nederlandse
aula
technische (zelfsluitende branddeuren), per-
ziekenhuizen samen ruim 272.000 medewer-
kantine
gebouw
sonele (bezetting per afdeling) en organisato-
kers bij een totale capaciteit van bijna 55.500
trappenhuis
het
rische (ontruimingsplannen) voorzieningen de
bedden. In de ruim 1400 verzorgings- en meer
verpleegkamer
in
keuken,
hal,
risico’s worden ingedamd. Bij de bepaling of
dan 360 verpleeghuizen werkten dat jaar ruim
gastenverblijf,
een (zorg)gebouw brandveilig is, hanteert de
125.000 personen die zorg verleenden aan
elders
woonkamer/dagverblijf
gang,
brandweer de eisen uit het Bouwbesluit en
meer dan 150.000 bewoners.
(sinds 1 oktober 2008) het Gebruiksbesluit.
Bron: CBS
ziekenhuizen
verpleeghuizen
Branden met dodelijke slachtoffers
Een aanzienlijk deel van de bran-
den begint in de directe nabijheid
datum
plaats
inrichting
aantal doden
van de bewoners/patiënten, in
27-10-1970
Delfzijl
psychiatrische inrichting
12
verpleegkamer of woonkamer/-
02-02-1971
Rolde
verpleeghuis
13
dagverblijf. Meer dan waar ook is
23-02-1979
Breda
bejaardenpension
7
het hier belangrijk dat er zo snel
13-07-1982
Zeist
psychiatrische inrichting
6
mogelijk geblust wordt.
14-02-1991
Maastricht
GGZ-instelling
3
Bron: Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid
05-01-1993
Boxtel
verpleeghuis
1
28-09-2006
Almelo
ziekenhuis
1
13-03-2009
Delft
verpleeghuis
1
Bron: Brandveiligheidsvisie Gezondheidszorg
Wel of geen
Feit 1
Uit onderzoek van het College
sprinklers in de zorg?
Bouw Zorginstel lingen blijkt
dat slechts 10% van de
zieken huizen geheel voldoet
aan de brandveiligheidseisen:
Over sprinklers bestaan nog steeds vooroordelen, ook in de zorgsector. De voornaamste
vaak zijn brandwerende
komen hier aan de orde. Ze worden ontzenuwd met harde, controleerbare feiten.
doorvoeringen beschadigd
of ontbreken brandwerende
“Een sprinklerinstallatie kan niet voorkomen dat er brandschade ontstaat.”
scheidingsconstructies.
Sprinklers zorgen dat een beginnend brandje niet kan uitgroeien tot een groot vuur. Vaak blussen
ze zelfs het brandje. Brandschade blijft dus tot een minimum beperkt. En, wat veel zwaarder
weegt, in gebouwen met sprinklers in Nederland heeft brand nooit dodelijke slachtoffers geëist.
Feit 2
“Brand is een kwestie van domme pech.”
Bij de brand in een OK van
Een gecertificeerd sprinklersysteem reageert met meer dan 99% zekerheid op een beginnende
het Twenteborg Ziekenhuis
brand. Zo wordt ‘pech’ nagenoeg volledig uitgebannen.
in Almelo in september 2006
kwam één patiënte om; alle
10 OK’s liepen schade op:
ze waren niet gescheiden
Brand in de zorg
door brand werende muren.
totaal aantal branden
met schade
schadebedrag (€)
2006
882
357
6.199.000
2007
1.100
417
84.797.000
Feit 3
Opvallend is de stijging van het aantal branden in 2007 ten opzichte van 2006. Bij vergelijking van de schade
Volgens onderzoek van
bedragen is het woord ‘dramatisch’ op zijn plaats. Bron: CBS
Brand technisch Bureau
Neder land in november 2007
is de kans dat er brand
“Bij iedere storing loop je het risico dat sprinklers afgaan.”
uitbreekt in een ziekenhuis
De kans dat een sprinkler ten onrechte afgaat is 1 op de 14 miljoen. De kans op de jackpot in
reëel; tijdens bouwwerkzaam-
de Lotto is groter.
heden is die kans nog groter.
“Wij hebben gekozen voor rookmelders met een directe verbinding met de brandweer.”
De brandweer in Nederland is snel. Gemiddeld zijn ze binnen 8 minuten ter plekke. Zelfs in die
Feit 4
tijd kan een brand al veel schade hebben aangericht. Sprinklers komen meteen op het moment
Tot 2006 leden Nederlandse
van brandmelding in actie.
ziekenhuizen door brandschade
jaarlijks samen een schade
“Een sprinklerinstallatie betekent een gigantische investering.”
van zo’n 1 miljoen euro. In
De financiële gevolgen van een brand zijn vele malen groter dan de kosten van een sprinkler-
2006 en 2007 samen was
installatie. Zo’n systeem kost tussen de 75 en 150 euro per m2, dat is minder dan de helft
dat ruim 90 miljoen euro!
van de kosten voor vloerbedekking.
Feit 5
Jaarlijks brand in elke vijfde instelling
Bij een brand in het VU
zieken huis in Amsterdam
De zorg kampt bij een brand met een extra probleem: bedlegerige patiënten kunnen het
op 26 mei 2007 gingen
acht operatiezalen met
gebouw niet op eigen kracht verlaten. Dat is zorgwekkend, zeker als we weten dat jaarlijks
dure apppa ratuur verloren.
in elke vijfde instelling brand ontstaat. En het is een extra argument voor installatie van
Doordat de ruimten pas na
sprinklers die meteen blussen.
maanden weer konden worden
gebruikt, had het ziekenhuis
met verminderde operatie-
Waarom sprinklers in de zorg?
capaciteit te kampen.
met name bij een gereduceerde nachtbezetting wordt
het voor de verpleegkundigen bijna onmogelijk om bij
brand én te alarmeren én te evacueren én te blussen
Hogeweg 39A
in plaats van zelfsluitende deuren die door sommige
5301 LJ Zaltbommel
bewoners moeilijk te openen zijn
Telefoon 0418 510828
uit kostenoogpunt, vanaf een bepaald oppervlak
meer ontwerpmogelijkheden voor architecten
E-mail info.vsi@novb.nl
(multifunctionaliteit).
www.sprinkler.nl
Meer informatie over brandbeveiliging en sprinklers vindt u op www.sprinkler.nl
VSI is onderdeel van NOVB