Wachtwoord vergeten?
Best practices
Onderzoek januari 2007 met 7 cases
Click here to get the file
Full screen
sprinklers:
best practices sprinklers geven
brand geen kans
marloes vos,
nieuwewind
in opdracht van:
VSI Baarn
september 2006
t/m januari 2007
onderzoek omslag.indd 1
22-01-2007 14:28:09
Voorwoord
Voor mijn opleiding Commerciële Economie heb ik stage gelopen bij
nieuwewind. VSI (Verenigde Sprinkler Installateurs) is een van de op-
drachtgevers van nieuwewind. Elk half jaar wordt door nieuwewind een
onderzoek uitgevoerd voor VSI. Het afgelopen half jaar was de eer aan mij
om dit onderzoek te verrichten.
In het nieuws lees je vaak berichten over branden. Deze branden worden
vaak geblust door de brandweer. Tegenwoordig zijn ook sprinklers erg
belangrijk. Niets of niemand kan zo snel een brand blussen als sprinklers.
Daardoor blussen vaak de sprínklers de brand. Hierdoor wordt erger voor-
komen. Helaas zijn nog lang niet overal sprinklers geïnstalleerd. Over de
positieve kanten van sprinklers wordt dan ook niet veel gesproken. Vaak
komen alleen de nadelen in het nieuws. Dus werd het tijd om een keer de
positieve kanten van sprinklers te belichten.
Het was de bedoeling om te onderzoeken wanneer sprinklers hun werk
goed hebben verricht. Actuele cases waarbij sprinklers de brand hebben
geblust. En wat dus de voordelen zijn van sprinklers. Met deze positieve
historie kunnen mensen/bedrijven enthousiast worden gemaakt voor het
installeren van sprinklers. Voorzover het installeren van sprinklers nog
geen verplichting is.
Samengevat: sprinklers zijn een goede uitvinding. Door het installeren van
sprinklers zijn gebouwen veel beter tegen brand beveiligd. En daarmee
natuurlijk ook de bewoners/bezoekers en goederen in het gebouw.
Ik heb mijn informatie voornamelijk verkregen via internet. Via Google kun
je veel informatie krijgen. Daarnaast heb ik veel artikelen van de website
van VSI kunnen gebruiken. Ik heb ook via VROM brandbeveiligingscon-
cepten aangevraagd. Via die concepten heb ik veel informatie verkregen
over hoe je gebouwen tegen brand kunt en moet beveiligen.
Daarnaast heb ik ook met veel betrokkenen over branden gesproken.
Makelaars, eigenaren van winkels/bungalowparken en medewerkers van
technische diensten. Deze mensen hebben mij goed geholpen met het
beantwoorden van een aantal vragen. Deze gesprekken zijn verwerkt in
de informatie over de cases. Iedereen was erg positief over sprinklers en
de prestaties ervan. Allemaal goede ervaringen.
Marloes Vos
januari 2007
Inhoudsopgave
Waarom sprinklers?
3
Algemene wetenswaardigheden over sprinklers en waterschade
3
Algemene wetenswaardigheden over sprinklers en het voorkomen van brand
3
Brandveiligheidsconcept
4
Cases waarbij sprinklers hun diensten hebben bewezen
9
Case Winkelcentrum, Capelle aan den IJssel
0
Case 2 Koperen Hoogte (langs de A28), Zwolle
Case 3 Bungalowpark Loohorst, America
2
Case 4 Winkelcentrum Stadspoort, Ede
3
Case 5 Warenhuis, Arnhem
4
Case 6 Busremise, Sneek
5
Case 7 Parfumerie, Spijkenisse
6
Conclusies
7
Bronnenlijst en contactpersonen
8
Bijlagen: Krantenartikelen bij cases
9
2
Waarom sprinklers?
Sprinklers zijn de meest betrouwbare vorm van brandbeveiliging. Sprinklers werken geheel automatisch; ze
ontdekken, melden en blussen een beginnende brand. In de meeste gevallen slechts met enkele sprinklers.
Hierdoor beschermt het systeem het gebouw en de daarin aanwezige mensen en goederen.
Met sprinklers ontstaan een aantal voordelen:
• Meer bouwkundige mogelijkheden; grotere brandcompartimenten zijn toegestaan.
• Continuïteit; een brand kan voor veel bedrijven fataal zijn.
• Besparing op brandpreventieve voorzieningen; door de sprinkler hoeft minder geïnvesteerd
worden in bijv. brandvrije muren.
• Lagere verzekeringspremie; door een kleinere kans op brand-, water- en bedrijfsschade
zijn verzekeraars vaak bereid tot kortingen.
Algemene wetenswaardigheden over sprinklers en waterschade
Het is onvermijdelijk dat er een zekere mate van waterschade ontstaat wanneer een sprinkler in werking
treedt. Maar die waterschade is erg beperkt. Bij 80% van de branden wordt de brand geblust met 5 of minder
sprinklers. Het watergebruik is dus maar een fractie van het verbruik van andere brandbestrijdingsmethoden.
Daarbij komt ook dat een sprinkler veel eerder reageert op een brand. Daardoor is er minder brandschade en
dus minder bedrijfsschade.
Bij gebouwen die geen sprinklerinstallatie hebben bestrijkt een brand ongeveer 70% van het totaaloppervlak,
hierbij wordt zo’n 50% van de inventaris beschadigd. Bij sprinklers krijgt meestal niet meer dan 9 m2 van het
oppervlak met vuur te maken, terwijl nauwelijks beschadigingen optreden. De kans is nihil dat een sprinkler
zonder aanwijsbare oorzaak gaat sproeien.
Algemene wetenswaardigheden over sprinklers en het voorkomen van brand
Het is belangrijk bij een brand dat er zo min mogelijk slachtoffers vallen. Daarnaast moet natuurlijk ook de
materiële schade zoveel mogelijk beperkt blijven. Daarom is het verstandig om een gebouw goed tegen brand
te beveiligen. Er zijn veel regels met betrekking tot het brandveilig maken van panden. Deze regels staan
vermeld in het Bouwbesluit. Hierin staat goed beschreven hoe de kans op een brand verkleind kan worden.
Daarnaast zijn er nog andere preventieve maatregelen om een bedrijfspand te beveiligen tegen brand.
Er zijn vier hoofdvormen van brandbeveiliging:
• Bouwkundige maatregelen
• Organisatorische maatregelen
• Signalering
• Repressieve maatregelen
3
Bouwkundige maatregelen
Deze maatregelen staan beschreven in het Bouwbesluit. Dit zijn minimale eisen. Maar ieder kan voor zich
bepalen of hij/zij verder wil gaan dan deze eisen. Daarnaast kunnen ook materialen gebruikt worden die
de brand verminderen of tegenhouden. Zoals brandwerende beglazing, beschermende staalconstructies,
isolatiematerialen en rookluiken.
Organisatorische maatregelen
Dit is vooral van belang voor drukbezochte gebouwen zoals winkelcentra en bioscopen. Wanneer er brand
is moet ervoor gezorgd worden dat de medewerkers en de bezoekers zo snel mogelijk en zonder paniek het
gebouw verlaten volgens een ontruimingsplan. Het is ook verplicht om gebruik te maken van vlamdovende
afvalbakken.
Signalering
Door brandmeldsystemen kunnen branden worden opgemerkt en/of worden gemeld. Hierna kan de brand-
weer in actie komen. Of de sprinkler natuurlijk.
Repressieve maatregelen
Dit zijn alle middelen die een brand kunnen blussen of doven.
• Kleine blusmiddelen zoals handblusapparaten en slanghaspels.
• Stationaire blusinstallaties zoals sprinklers, schuimblusinstallaties,
blusgasinstallaties en poederblussystemen.
Tot de repressieve maatregelen behoort dus een sprinklerinstallatie. Wanneer sprinklers geïnstalleerd zijn
in een gebouw kan men er zeker van zijn dat bij brand de schade beduidend minder is dan wanneer er geen
sprinklers geïnstalleerd zijn. Met een sprinklerinstallatie voldoet een bedrijf aan belangrijke, functionele eisen
uit het Bouwbesluit. Sprinklers hebben inmiddels bewezen dat ze van grote waarde zijn. De laatste 25 jaar
zijn er in Nederland geen gevallen geweest met dodelijke slachtoffers in gebouwen met een sprinklerinstal-
latie. Dit komt mede doordat sprinklers een erg snelle werking hebben. De meeste branden zijn al geblust als
de brandweer arriveert. Een sprinklersysteem is dus een betrouwbare vorm van brandbeveiliging. Doordat
sprinklers geïnstalleerd zijn kan het betekenen dat sommige bouwkundige eisen voor brandveiligheid kunnen
vervallen. Hiermee kan dus veel geld bespaard worden.
Brandveiligheidsconcept
In het Bouwbesluit en in de gemeentelijke bouwverordening staan bepaalde eisen omtrent brandveiligheid.
Daarnaast zijn er ook verschillende andere wetten om brandveiligheidseisen te stellen. Dit zijn behoudens de
Woningwet en de Brandweerwet 985:
• De Arbeidsomstandighedenwet, die de veiligheid, de gezondheid en het welzijn in verband met arbeid regelt.
• De Wet milieubeheer, die met oog op de bescherming van de omgeving eisen stelt aan de beveiliging van
een bedrijfsactiviteit.
• De Monumentenwet, die eisen stelt aan de beveiliging van waardevolle cultuurhistorische bouwwerken.
• De Warenwet, die eisen stelt aan producten, waaronder inventarisgoederen.
• De Algemene wet inzake douane en de accijnzen, die o.a. eisen stelt aan de toegankelijkheid van
gebouwen, waar niet-ingeklaarde goederen zijn opgeslagen.
4
Naast deze op wetgeving gebaseerde eisen worden ook nog andere eisen gesteld. Eisen die door de gemeente
worden gesteld aan de repressieve sterkte van de brandweer, voorwaarden die brandverzekeraars stellen, en
eisen die de gebruiker voor zichzelf stelt.
Doordat de eisen vanuit verschillende invalshoeken zijn opgesteld, wordt het gewenste brandveiligheidniveau
niet altijd gerealiseerd. Dit komt doordat er geen of onvoldoende afstemming heeft plaatsgevonden. In sommige
gevallen wordt wel aan de eisen voldaan, in andere gevallen maar voor de helft of helemaal niet. Om ervoor te
zorgen dat aan de eisen wordt voldaan is er het brandveiligheidsconcept. Dit is een kader voor het beveiligen
van een bouwwerk.
De veiligheidsketen
De integrale veiligheidsrapportage introduceert een zogenaamde veiligheidsketen. De keten bestaat uit de
volgende schakels:
• Pro-actie; is het wegnemen van structurele oorzaken van onveiligheid.
• Preventie; omvat de zorg voor het voorkomen van directe oorzaken van onveiligheid en het zoveel
mogelijk beperken van gevolgen van inbreuken op de veiligheid indien die zouden optreden.
• Preparatie; omvat de daadwerkelijke voorbereiding op de te nemen acties bij eventuele inbreuken.
• Repressie; omvat de daadwerkelijke bestrijding van inbreuken en de verlening van hulp in
acute noodsituaties.
• Nazorg; omvat al hetgeen nodig is om zo snel mogelijk weer terug te keren in de ‘normale’ verhoudingen.
Uitgangspunten voor brandbeveiliging van gebouwen
Voordat wordt nagedacht over de beveiliging tegen brand van gebouwen met een publieksfunctie, zal eerst de
vraag moeten worden gesteld of er moet worden beveiligd en zo ja, waartegen, in welke mate en tegen welke
kosten. De resultaten hiervan hangen sterk af van de uitgangspunten die voor de brandbeveiliging van gebouwen
worden gekozen.
Deze uitgangspunten kunnen worden afgeleid van de algemene uitgangspunten voor de brandbeveiliging voor
gebouwen. Wanneer niet aan deze uitgangspunten wordt voldaan is een gebouw niet genoeg beveiligd.
• De kans dat gebruikers van een bouwwerk, brandweerpersoneel en andere hulpverleners, slachtoffers
worden van een brand moet aanvaardbaar klein zijn.
• Een brand moet binnen aanvaardbare grenzen kunnen worden gehouden. Zodat het aantal slachtoffers
zo min mogelijk is.
• De kans dat ten gevolge van brand onaanvaardbare milieuonteigening optreedt moet aanvaardbaar klein
zijn. De omvang van de brand en de schadelijke effecten voor de omgeving moeten beperkt blijven.
• De kans op materiële schade ten gevolge van brand moet in een redelijke verhouding staan tot de kosten
van maatregelen en voorzieningen om die schade te beperken.
Doelstellingen voor het brandveiligheidsconcept
Er zijn doelstellingen ontwikkeld voor het brandveiligheidsconcept.
• Het zoveel mogelijk voorkomen van doden en/of gewonden met blijvend letsel en het zoveel mogelijk
beperken van het aantal gewonden zonder blijvend letsel.
• Een brand in een gebouw met een publieksfunctie moet zodanig beheersbaar zijn, dat – zowel direct
als indirect – zo min mogelijk nadelig effect, buiten een vooraf bepaald gebied ontstaat.
5
Nadat de doelstellingen bepaald zijn worden de brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen geformuleerd.
Om de brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen te formuleren wordt gebruikgemaakt van het normatief
brandverloop in een gebouw met een publieksfunctie. Dit kan als referentiemodel worden toegepast.
Het normatief brandverloop
Bij een normatief brandverloop in een gebouw met een publieksfunctie kunnen de volgende fasen worden
onderscheiden:
• Ontdekkingstijd
• Alarmeringstijd (het waarschuwen van de bedrijfshulpverleners en de in het gebouw aanwezige personen)
• Ontruimingstijd
• Meldtijd
• Opkomsttijd van de brandweer
- Verwerkingstijd van de brandweer op de brandweeralarmcentrale.
- Uitruktijd, de tijd die het personeel van de brandweer nodig heeft om het brandweervoertuig te bezetten
• Inzettijd van de brandweer
• Red- en blustijd van de brandweer
• Nablustijd
• Nazorgtijd
De gebeurtenissenboom
Bij een brand is er sprake van een soort gebeurtenissenboom:
. Ontstaan van brand
2. Ontdekken van brand
3. Intern alarmeren
4. Ontruimen
5. Blussen
6. Automatisch blussen
7. Melden van brand
8. Opkomen van brandweer
9. Inzetten van brandweer
0. Redden
. Blussen
2. Nazorg
6
Specifieke doelstellingen
Uit bovengenoemde gebeurtenissenboom kunnen de volgende specifieke doelstellingen worden afgeleid.
. Voorkomen van brand
2. Zo snel mogelijk ontdekken van brand
3. Zo snel en adequaat mogelijk alarmeren van bedrijfshulpverleners en overige personen.
4. Tijdig ontruimen
5. Blussen van een beginnende brand door bedrijfshulpverleners en overige personen
6. Zo snel mogelijk automatisch blussen van brand
7. Zo snel mogelijk melden van brand aan de alarmcentrale van de brandweer
8. Zo snel mogelijk opkomen van de brandweer
9. Zo snel en adequaat mogelijk inzetten van de brandweer
0. Zo snel mogelijk in veiligheid brengen van personen, die zich nog in het bedreigde gebied bevinden
. Zo snel en adequaat mogelijk blussen van de brand
2. Zo snel en adequaat mogelijk voorzien in nazorg
Brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen
Na het vaststellen van de uitgangspunten van het normatief brandverloop en de specifieke doelstellingen
kunnen de brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen worden afgeleid. De maatregelen en voorzieningen
vormen een samenhangend geheel. Een zwaardere maatregel of voorziening enerzijds kan leiden tot een
lichtere maatregel of voorziening anderzijds. Gebouwen met een publieksfunctie zouden altijd aan deze maat-
regelen en voorzieningen moeten voldoen. Deze brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen zijn onder te
verdelen in de volgende categorieën:
• Planologie;
De situering en vorm van de gebouwen in de omgeving, alsmede de ligging van het gebouw t.o.v. de
brandweerkazerne, de bereikbaarheid van het gebouw door de brandweer en de aanwezigheid van
bluswater bij het gebouw.
• Bouwkunde;
- De mate van brandbaarheid van de toegepaste constructieonderdelen moet zodanig worden beperkt,
dat de kans op branduitbreiding, gelet op de bestemming van de ruimte waarin deze constructie-
onderdelen worden toegepast, voldoende klein is.
- Materiaal toegepast ter plaatse van of in de nabijheid van een verbrandingstoestel moet zodanig zijn
dat, ten gevolge van de in dat materiaal optredende temperatuur veroorzaakt door dat toestel, niet
gemakkelijk brand kan ontstaan.
- Materiaal toegepast ter plaatse van of in de nabijheid van een rookkanaal moet zodanig zijn dat,
ten gevolge van de in dat materiaal optredende temperatuur als gevolg van het op het kanaal
aangesloten toestel, niet gemakkelijk brand kan ontstaan.
- Een dak mag niet zodanig zijn, dat ten gevolge van vliegvuur gemakkelijk brand kan ontstaan.
- Een gebouw moet zijn voorzien van inbraakwerende voorzieningen.
7
• Installatietechniek;
- Energievoorzieningen mogen niet gemakkelijk brand veroorzaken.
- Goedgekeurde technische installaties moeten zoveel mogelijk worden toegepast.
- Erkende installateurs moeten ingeschakeld worden voor aanleg van installaties.
- Een gebouw dat gevoelig is voor blikseminslag moet voorzien zijn van een afleiderinstallatie.
• Inventaris;
- Er moeten zoveel mogelijk brandveilige inrichtingsgoederen, zoals meubilair, stoffering,
versiering, stands, podia, decormaterialen en handelswaar worden toegepast.
- Alleen goedgekeurde apparatuur mag worden toegepast (KEMA-keur).
- Uitsluitend zelfdovende afvalbakken mogen worden gebruikt.
• Interne organisatie en gebruik;
- Er moet een rookverbod worden ingesteld op plaatsen met een verhoogd brandrisico.
- Er moeten periodieke controles plaatsvinden op het voorkomen van brandgevaarlijke situaties,
inbraak, baldadigheid.
- Er moeten instructies zijn en worden nageleefd omtrent het verrichten van
brandgevaarlijke werkzaamheden.
- Gebruiksvoorschriften moeten worden ingesteld ten aanzien van; inschakelen van erkende installateurs,
periodiek onderhoud aan technische installaties en apparatuur, instrueren van personeel ten aanzien
van het voorkomen van brand, vermijden van brandbare buitenopslag en open afvalcontainers, beperken
van opslag van opslag van gasflessen en andere drukhouders.
• Inzet brandweer;
- Heeft betrekking op het repressief optreden van de brandweer en de nazorg. De inzet is vooral gericht
op het beperken van materiële gevolgschade van een brand.
8
Cases waarbij sprinklers hun
diensten hebben bewezen
9
Case 1 Winkelcentrum, Capelle aan den IJssel
Wat voor soort gebouw is het?
Het gaat hier om een winkelcentrum. De brand is begonnen buiten het winkelcentrum bij een container.
Het vuur greep snel om zich heen en sloeg over naar de bevoorradingsingang.
Hoe is de brand ontstaan?
Waarschijnlijk is de brand aangestoken. Maar dit is nog niet bewezen. De brand is ontstaan in de containers.
Deze hadden helemaal niet buiten mogen staan. Aansteken is één van de meest voorkomende oorzaken van
brand.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
De sprinklers zijn meteen begonnen met het blussen van de brand. De sprinklers zorgden ervoor dat er een
waterbuffer kwam te liggen. Daardoor kon het vuur zich niet verder verspreiden. Daarna is de brandweer ter
plaatse gekomen om het werk af te maken.
Wat en hoeveel was de schade?
De totale schade van de brand werd geschat op 20.000 euro. Met hierbij 5000 euro schoonmaakkosten.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Dan zou de brandschade veel groter zijn geweest. Dit is een algemeen bekend feit. De brandweer is niet zo snel
ter plaatse als de sprinkler en dus zou de brand al veel verder verspreid kunnen zijn. De sprinkler heeft voor
een waterbuffer gezorgd, daardoor kon de brand zich niet verder verspreiden. Dit betekent veel meer kosten
wat betreft brandschade en veel meer waterschade doordat geen enkele blusmanier zo weinig water gebruikt
als sprinklers.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
De sprinklers waren reeds geïnstalleerd toen de huidige eigenaar van het winkelcentrum het overgenomen
heeft. Het is een volledig overkapt winkelcentrum en dus was het verplicht om sprinklers te installeren. Nog
steeds proberen ze er alles aan te doen om goed tegen brand beveiligd te zijn. Ze zorgen er altijd voor het
goede certificaat te hebben.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Er is wel eens een negatieve ervaring geweest met brand in een supermarkt. Deze was niet beveiligd met
sprinklers dus was het een ramp. Daarom vinden ze het nu positief dat er sprinklers geïnstalleerd zijn. Want
als een brand echt zijn gang kan gaan is het zoveel werk om alles weer in orde te krijgen.
0
Case 2 Koperen Hoogte (langs de A28), Zwolle
Wat voor soort gebouw is het?
De Koperen Hoogte is een hotel-restaurant. Het was vroeger een watertoren en is verbouwd tot een hotel-res-
taurant. Het is een gebouw van 3 verdiepingen hoog.
Hoe is de brand ontstaan?
De brand is waarschijnlijk ontstaan in de meterkast op de dertiende verdieping van het hotel-restaurant. In de
meterkast is kortsluiting geweest.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
De sprinklers hebben de brand volledig zelf geblust. De brandweer heeft hier niet aan bijgedragen. De sprin-
klers hebben de vlammem snel geblust en daardoor is de schade beperkt gebleven.
Wat en hoeveel was de schade?
De schade van het vuur is beperkt gebleven maar er is wel aanzienlijke waterschade ontstaan. Op de twaalfde
en dertiende verdieping zijn de plafonddelen door het water naar beneden gekomen. Daarnaast is er natuurlijk
ook andere schade ontstaan. De gasten moesten bijvoorbeeld geëvacueerd worden naar een ander hotel. Het
schadebedrag was ongeveer 30.000 euro.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
De brandschade zou immens geweest zijn. Natuurlijk is het moeilijk om als brandweer snel ter plaatse te zijn
wanneer een brand zich op de 3e verdieping bevindt. Niets kan daar zo snel bij zijn als sprinklers. Dan zou de
brand veel sneller om zich heen hebben gegrepen en zou er dus veel meer schade zijn geweest.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
Omdat dit een eis van de brandweer was. Omdat de Koperen Hoogte een gebouw is met 3 verdiepingen is het
niet mogelijk om met een brandweerladder te blussen, daarom moesten sprinklers geïnstalleerd zijn. Daar-
naast moest er ze ook een gecertificeerde brandmeldinstallatie zijn.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Nee.
Case 3 Bungalowpark Loohorst, America
Wat voor soort gebouw is het?
Een restaurant.
Hoe is de brand ontstaan?
We spreken hier van een kleine brand die is ontstaan in een elektriciteitskastje met daarin dimmers voor de
lichtinstallatie. Er werd plotseling rookontwikkeling ontdekt door de bewaking.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
Toen de rookontwikkeling ontdekt werd was de brand al geblust door de sprinklerinstallatie. De sprinkler-
installatie was meteen in werking getreden. De brandweer is nog wel opgeroepen maar de sprinkler had de
brand al geblust.
Wat en hoeveel was de schade?
De materiële schade en de kosten voor het schoonmaken en herstellen van het restaurant zijn geschat op één
tot anderhalve ton.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Wanneer de sprinkler de brand niet meteen had geblust had de brand waarschijnlijk veel verder om zich heen
gegrepen. Daarom zou er al meer brandschade zijn ontstaan. Daarnaast zou er dus meer waterschade zijn
ontstaan omdat de brandweer zou moeten blussen.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
Omdat het een eis van de verzekering was. Daarnaast omdat sprinklers voor een betere veiligheid zorgen en je
hebt natuurlijk wel te maken met een restaurant, er zijn dus veel bezoekers. Naast sprinklers hebben ze ook
een automatische brandmeldinstallatie en een interventieteam voor calamiteiten.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Er zijn geen eerdere ervaringen geweest met sprinklers. Het was gewoon een eis van de verzekering. Alle
parken zijn daarom voorzien van sprinklers.
2
Case 4 Winkelcentrum Stadspoort, Ede
Wat voor soort gebouw is het?
Een winkelcentrum.
Hoe is de brand ontstaan?
In het winkelcentrum is een ruimte voor vuilcontainers. In een container trof men een brand aan. Hoe de brand
is ontstaan is niet bekend.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
Toen de brandweer ter plaatse was, was de brand al gedeeltelijk geblust door de sprinklers. Door de goede
werking van de sprinklers is een grotere brand voorkomen. Toen de brandweer arriveerde hebben ze gecon-
troleerd of de brand volledig geblust was. Dit was nog niet het geval en daarom was nabluswerk noodzakelijk.
Wat en hoeveel was de schade?
Het is niet bekend hoe groot de waterschade precies was. Er is geblust door de sprinkler, de waterschade die
hierdoor ontstaan was, is minimaal. Daarnaast is er waterschade ontstaan door het blussen van de brandweer.
Verder is ook rookschade ontstaan in een aantal winkels. O.a. in een dierenwinkel, daarom moest de dieren-
ambulance ook nog in actie komen.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Doordat de sprinklers hun werk goed gedaan hadden is een grotere brand voorkomen. Wanneer de sprinklers
er niet waren geweest was de brand veel groter geweest en had het vuur verder om zich heen gegrepen. Nu
was er alleen waterschade en een kleine brandschade in de containerruimte en rookschade in een aantal
winkels.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
De beheerder van winkelcentrum Stadspoort is Meeùs. Zij hebben destijds niet specifiek gekozen voor de aanleg
van sprinklers. Maar dit was een verplichting bij de bouw van het complex, met het oog op brandveiligheid.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
De laatste jaren zag men in de bouw van winkelcentra steeds vaker dat er sprinklers geïnstalleerd werden.
Daarvoor waren kantoren en winkelcentra over het algemeen niet voorzien van een sprinklerinstallatie. Tegen-
woordig is het een verplichting om sprinklers in winkelcentra te installeren. De installatie van sprinklers is een
verplichting vanwege de veiligheid van het gebouw en de mensen die aanwezig zijn in het gebouw.
3
Case 5 Warenhuis, Arnhem
Wat voor soort gebouw is het?
Een vestiging van Vroom&Dreesmann in Arnhem.
Wat zijn de regels voor zo’n gebouw wat betreft brandbeveiliging? Sprinklers verplicht?
Voor Vroom&Dreesmann in Arnhem was het een verplichting om sprinklers te installeren. Dit was een eis
om aan de brandveiligheid te voldoen. Wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd zouden zijn, zouden ze geen
vergunning hebben verkregen om het te gebruiken als publieksgebouw.
Hoe is de brand ontstaan?
De brand is ontstaan in een ventilatieschacht. Er lagen dozen met kunststof TL- armaturen opgeslagen in deze
schacht. Deze dozen hebben vlam gevat. Daardoor is een flinke rookontwikkeling ontstaan.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
De sprinklers die door de brand in werking zijn getreden hebben erger voorkomen. Daarnaast heeft een mon-
teur die aan het lassen was geprobeerd de brand te blussen met de middelen die hij tot zijn beschikking had.
Hij heeft hierdoor rook ingeademd en is naar het ziekenhuis overgebracht. De brand was nog niet volledig
geblust, dus heeft de brandweer het pand ontruimd en de rest van het werk afgerond.
Wat en hoeveel was de schade?
Er is wel enige waterschade ontstaan door het in werking treden van de sprinkler. De hoogte van deze schade
is niet bekend.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Naast de waterschade is ook brandschade ontstaan. Door de werking van de sprinklers is de brandschade
echter wel beperkt gebleven. De brand had veel erger kunnen worden. De schade zou vele malen groter zijn
geweest omdat er ook mensen aanwezig waren in het pand. Deze mensen konden nog vluchten doordat de
sprinklers in werking waren getreden.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
Omdat het een eis is voor een warenhuis als Vroom&Dreesmann. Omdat ze het gebruiken als een publieks-
gebouw, er kan een grote concentratie van mensen in, is het een verplichting om het pand goed tegen brand te
beveiligen. Helemaal is het verplicht in een centrum van een stad. Omdat zich daar veel mensen bevinden.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Veel positieve ervaringen met sprinklers.
4
Case 6 Busremise, Sneek
Wat voor soort gebouw is het?
Een busremise.
Hoe is de brand ontstaan?
Een accukabel in één van de twintig bussen in de remise maakte kortsluiting. In de bus ontstond een brand.
Daardoor sloegen de vlammen naar buiten.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
Doordat de vlammen naar buiten waren geslagen zijn de sprinklers in werking getreden. Er is toen meteen een
signaal naar de brandweer gegaan. De sprinklers hebben de brand gedeeltelijk geblust. Er hebben maar liefst
40 à 50 sprinklers geblust. Dit geeft aan hoe warm het geweest is in de hal. De brand was nog niet volledig
geblust maar wel onder controle, de brandweer heeft de klus geklaard.
Wat en hoeveel was de schade?
Er was wel waterschade ontstaan. Hoeveel precies is niet bekend. Het totale bedrag van de schade bedroeg
enkele tonnen. Naast waterschade was er ook veel rookschade en brandschade. Één bus is volledig uit-
gebrand, enkele bussen hadden schroeiplekjes en brandschade en de remise zelf had ook enkele schroeiplek-
ken. Daarnaast moest het dak gerepareerd worden.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Gelukkig waren er geen mensen aanwezig in de hal. Anders was het veel erger geweest. Wanneer er geen
sprinklers geïnstalleerd waren zouden waarschijnlijk alle bussen uitgebrand zijn. De ene bus zou de andere
in vlammen laten opgaan. Daarnaast zou het door de rook moeilijk worden om nog bussen uit de remise te
rijden.
Waarom zou er voor de aanleg van sprinklers gekozen zijn bij dit gebouw?
Na het maken van een rekensom. Omdat er sprinklers geïnstalleerd werden ging de verzekeringssom omlaag.
Dit was het wel waard.
5
Case 7 Parfumerie, Spijkenisse
Wat voor soort gebouw is het?
Een parfumeriezaak van het concern Ici Paris XL.
Hoe is de brand ontstaan?
Het kassablok in de winkel is ontploft. Hierdoor kwam veel hitte vrij. Daardoor is de sprinkler is werking getreden.
Want bij een bepaalde temperatuur gaat de sprinkler aan.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
Doordat de sprinklerinstallatie in werking was getreden ging er een automatische brandmelding naar de
brandweer. Toen de brandweer arriveerde had de sprinkler de brand al geblust. De brandweer hoefde niet
meer in actie te komen.
Wat en hoeveel was de schade?
Er is geen bedrag bekend wat de schade precies geweest is. Door de sprinkler is de hele winkelvloer onder
water komen te staan. Daarnaast zijn ook veel producten nat geworden. Deze zijn onbruikbaar geworden.
Daarnaast moest de brandweer de deur slopen om binnen te komen.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren zou de brandschade veel groter zijn geweest. De brand had
zich dan verder kunnen verspreiden in de zaak. Daarnaast zou de brandweer dan de brand geblust hebben
en dan ontstaat er meer waterschade dan bij sprinklers. Natuurlijk is er nu ook veel schade, maar als alles
verbrand zou zijn, zou het veel meer moeite en tijd kosten om alles weer in orde te maken.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
Vanuit het hoofdkantoor van ICI Paris XL worden deze regels gesteld. Er moeten sprinklers geïnstalleerd zijn
om goed verzekerd te zijn. Het was dus een verzekeringseis.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Er zijn geen eerdere ervaringen geweest met sprinklers. Ze waren wel blij dat er sprinklers geïnstalleerd
waren omdat anders de hele winkel verwoest zou zijn.
6
Conclusies
Na het onderzoeken van deze verschillende gebeurtenissen kunnen er verschillende conclusies worden
getrokken. Conclusies die erg belangrijk kunnen zijn bij het nemen van een beslissing op het gebied van
brandveiligheid. De gebeurtenissen en vooral de inbreng van de sprinklers hierbij kunnen grote invloed hebben
op het nemen van de beslissingen. Nemen we wel of niet een sprinklerinstallatie?
Allereerst is het belangrijk om te constateren dat bij elke gebeurtenis de sprinklers alleen maar goed werk
hebben verricht. Bij een aantal branden hebben de sprinklers de brand volledig geblust. Bij een aantal andere
gebeurtenissen hebben sprinklers ervoor gezorgd dat de brand zich niet verder kon verspreiden, de brandweer
kon vervolgens de klus klaren. Doordat er sprinklers geïnstalleerd waren, zijn ergere rampen voorkomen. In
geen van de gevallen hebben de sprinklers gefaald, ze hebben altijd geblust. De sprinklers zorgen er dus voor
dat de brandschade beperkt blijft.
Daarnaast kan geconcludeerd worden dat sprinklers ervoor zorgen dat de waterschade beperkt blijft. Een feit
is namelijk dat wanneer de brand geblust wordt door de brandweer er meer water wordt gebruikt dan wanneer
een sprinkler de brand blust. Daarnaast is ook gebleken uit ervaringen dat sprinklers alleen in werking treden
op de plaats waar de brand woedt. Het is niet zo dat alle sprinklers in werking treden.
Ten slotte kan geconcludeerd worden dat de meeste gebouwen voorzien zijn van sprinklers omdat dit een eis
is. Ze moeten óf volgens de wetgeving voorzien zijn van verschillende eisen op het gebied van brandbeveiliging
óf vanwege een eis van de verzekeringsmaatschappij. Sprinklers zijn een grote investering maar als er een
brand uitbreekt is het een erg goede investering, want een brand kost vele malen meer.
7
Bronnenlijst en contactpersonen
Dhr. Molder (TD De Koperen Hoogte)
ICI Paris Spijkenisse
Dhr. Hermans (chef diensten V&D Arnhem)
Dhr. Dias (Meeùs Rijswijk)
Dhr. Kockelkoren (Park Loohorst)
Dhr. Van Heumen (TDV-pensioenfonds)
www.sprinkler.nl
www.aqua.nl
www.brandveilig.nl
www.logistiek.nl
www.hvdgm.nl
www.beveiliging.nl
www.euronorm.net
8
Bijlagen
9
Bijlage 1 | Case 1
Sprinklerinstallatie voorkomt ramp
De brandlucht hangt er nog steeds. En dan vooral bij de bevoorradingsingang van winkelcentrum De Scholver
in Capelle Schollevaar. Maar huismeester J. Bosch van eigenaar Stichting Pensioenfonds TDV is allang blij dat
het bij die stank is gebleven. „De sprinklerinstallatie heeft haar diensten weer voor meer dan honderd procent
bewezen,’’ zegt hij. „Als die niet in werking was gegaan, was het een ramp geworden.’’ In de nacht van dinsdag
op woensdag, rond vier uur in de vroege ochtend, ging bij de brandweer het alarm af. Achter het winkelcentrum
aan de Picassopassage stonden een baal papier en een container in brand. Aangestoken door hangjongeren,
weet Bosch bijna zeker.
Het vuur greep razendsnel om zich heen en sloeg over naar de bevoorradingsingang. En daar deed de sprinkler-
installatie haar werk.
„Die legde in feite een waterbuffer waardoor het vuur niet verder kon,’’ legt Bosch uit. „En gelukkig was de
brandweer ook razendsnel ter plekke en heeft de rest gedaan.’’ Natuurlijk, het brandbare spul had daar nooit
mogen staan. Bosch: „Dat staat ook in het contract dat wij met de winkeliers afsluiten. ’s Nachts mag er niks
buiten staan. Een harde les.’’
Dat is het zeker, want Bosch schat de schade op ruim 20.000 euro. „Alleen de schoonmaak kost al over de 5000
euro, want ze hebben zeker drie dagen nodig om het weer schoon te krijgen.’’
Allemaal heel vervelend, maar Bosch is al blij dat De Scholver er nog staat. „Alle winkels konden vanochtend
gelukkig normaal open. Albert Heijn had wel wat schade en vooral stankoverlast, de rest ook wel, maar het
was te doen. Het meeste maakte ik me nog zorgen over de dierenwinkel die pal aan de bevoorradingsingang
grenst. Daar zaten immers ook nog flink wat dieren.’’
Wie verantwoordelijk is voor de brandstichting is nog onduidelijk. Volgens Bosch zal dat ook moeilijk te achter-
halen zijn. De recherche heeft de zaak in onderzoek.
Bron | Algemeen Dagblad 7-6-’06
20
Bijlage 2 | Case 2
Sprinklers redden Koperen Hoogte.
Gepubliceerd op: 2-09-2006
LICHTMIS | Hotel-restaurant De Koperen Hoogte langs de A28 in Zwolle is getroffen door brand. Water-
sprinklers voorkwamen een grote ramp in het hotel waar gasten snel werden geëvacueerd. Wel heeft het
horecabedrijf van Hennie van der Most te kampen met flinke waterschade.
De brand in de nacht van maandag op dinsdag ontstond om .45 uur in de meterkast op de dertiende verdie-
ping. Hotelgasten werden geëvacueerd naar een hotel in Zwolle. Niemand raakte gewond.
Sprinklers doofden de vlammen snel, zodat het vuur voor weinig schade zorgde. Wel is er waterschade en zijn
plafonddelen op de twaalfde en dertiende verdieping door het water naar beneden gekomen.
Bron: www.sprinkler.nl
Brand De Koperen Hoogte: 2 gasten geëvacueerd
In het viersterrenhotel en restaurant De Koperen Hoogte aan de A28 in Lichtmis brak in de nacht van maandag
op dinsdag brand uit. Die ontstond op de dertiende verdieping door kortsluiting in een meterkast. Het complex
tussen Staphorst en Zwolle en eigendom van ondernemer Hennie van der Most, telde 2 gasten toen de brand
ontstond. Ze moesten worden gewekt en zijn naar een hotel in Zwolle gebracht. Niemand raakte door de brand
gewond.
Volgens een woordvoerster van het etablissement zijn de meeste gasten in de loop van dinsdag naar De Koperen
Hoogte teruggekeerd. Een aantal had slechts voor een nacht een kamer geboekt. De schade bleef beperkt tot
de desbetreffende verdieping. “De sprinklerinstallatie heeft goed gewerkt”, aldus de zegsvrouwe. De water-
schade daarentegen is aanzienlijk. Hoe groot wordt pas in de loop van de week duidelijk.
Bron | www.aqua.nl
2
Bijlage 3 | Case 3
Sprinkler blust brand bij Loohorst.
gepubliceerd op: 9-04-2006
AMERICA | In het grote restaurant van bungalowpark Loohorst aan de Peelheideweg heeft gistermorgen een
kleine brand gewoed. De sprinklerinstallatie trad meteen in werking; de brand werd daardoor meteen geblust.
De brand ontstond rond halfzeven in een elektriciteitskasje met daarin dimmers voor de lichtinstallatie. De
bewaking ontdekte rookontwikkeling in het restaurant en waarschuwde de brandweer. De schade door brand
en rook bleef beperkt. De general manager van de parken Loohorst en Het Meerdal schat de materiële schade
en de kosten voor het schoonmaken en herstellen van het restaurant op één tot anderhalve ton. Hij verwacht
dat het restaurant eind deze week weer open kan. „De gasten van het park zullen er bitter weinig van merken,
want we kunnen ze op andere plekken opvangen. Dat geldt ook voor mensen uit de omgeving die hier komen
eten. Mochten we hier desondanks te weinig ruimte hebben, dan kunnen we altijd nog doorverwijzen naar het
restaurant van Het Meerdal.”
In Het Meerdal woedde eind vorig jaar nog een uitslaande brand in het subtropisch zwembad. Daarbij werden
onder meer de wildwaterbaan, sauna en enkele kruidenbaden verwoest. De oorzaak van de brand was volgens
de manager kortsluiting in een elektriciteitsleiding. Het zwembad werd afgelopen zaterdag heropend.
Bron | www.sprinkler.nl
22
Bijlage 4 | Case 4
Sprinkler voorkomt grote brand
EDE | Afgelopen nacht is de brandweer van Ede gealarmeerd voor een automatisch brandalarm in winkelcen-
trum Stadspoort in Ede. Ter plaatse trof men een containerbrand aan in een ruimte voor vuilcontainers. De
brand was op dat moment gedeeltelijk geblust door de ingekomen sprinklerinstallatie. Dankzij de effectieve
werking van de sprinkler is een grotere brand voorkomen.
Rond 0.00 uur ontving de alarmcentrale van de brandweer een automatische brandmelding vanuit het win-
kelcentrum. Daarop is brandweer Ede uitgerukt met één brandweervoertuig. Bij aankomst van de bluseenheid
had de sprinklerinstallatie zijn werk al gedaan en de brandende afvalcontainer zo goed als geblust. De inzet
van de brandweer kon zich daardoor beperken tot controleren of de brand daadwerkelijk uit was. Hierbij bleek dat
nabluswerk noodzakelijk was.
De beginnende brand in de container is door het inkomen van de sprinkler op tijd in de kiem gesmoord. Zo is
voorkomen dat uitbreiding tot een grotere brand zou leiden.
Rookontwikkeling heeft wel voor de nodige werkzaamheden gezorgd. Via de verlaagde plafonds in de winkels
kon de rook zich door vier winkels verspreiden. Eén van de winkels was een dierenzaak waar de mensen van
de dierenambulance voor het welzijn van de beesten hebben gezorgd. Alle winkels zijn geventileerd om zo
eventuele schade door de rook zo beperkt mogelijk te houden. Hiermee is de brandweer nog ruim twee en half
uur bezig geweest.
De oorzaak van de brand is niet bekend. Hier zal door politie nader onderzoek naar worden gedaan. De hoogte
van het schadebedrag waaronder de schade door de rook is nog niet vastgesteld.
Bron | www.sprinkler.nl
23
Bijlage 5 | Case 5
Kleine brand bij V&D veroorzaakt flinke rookontwikkeling
9 augustus 2005
ARNHEM | Door vonken die ontstonden tijdens laswerkzaamheden is vrijdagmorgen brand ontstaan in een
ventilatieschacht bij Vroom & Dreesmann in het centrum van Arnhem. In de schacht lagen dozen met kunststof
TL armaturen opgeslagen die vlam hebben gevat hetgeen flinke rookontwikkeling veroorzaakte. De automa-
tische brandblusinstallatie (sprinkler) die door de brand in werking is getreden heeft erger voorkomen. De
monteur, die aan het lassen was, heeft getracht de brand met aanwezige middelen te blussen waarbij hij rook
heeft ingeademd. In verband hiermee is hij per ambulance naar het ziekenhuis vervoerd.
Om 09.00 uur kwam bij de Regionale Alarm Centrale in Arnhem het bericht binnen dat er brand was uitge-
broken bij V&D in Arnhem. In het pand, dat momenteel wordt verbouwd, werd op de 3e etage gelast waardoor
brand ontstond. De Arnhemse brandweer was met een blusvoertuig en een ladderwagen snel ter plaatse. In de
winkel, die op het moment van de brand nog gesloten was, verbleven diverse personeelsleden. Omdat er rook
in het gebouw terecht was gekomen heeft de brandweer het pand ontruimd en de brand geblust. Om 09.5 uur
was de brand gedoofd waarna begonnen werd de rook met behulp van een speciale ventilator uit het pand te
blazen. Om 0.45 uur is de winkel weer voor publiek open gegaan, nadat door de brandweer eerst metingen
waren verricht. De hoogte van de schade ontstaan door de brand en het water van de blusinstallatie is op dit
moment nog niet bekend.
Bron | www.hvdgm.nl
24
Bijlage 6 | Case 6
Brand kreeg geen kans
Zonder sprinklers was Friese busremise in vlammen opgegaan ‘Onze passagiers hebben er niets van gemerkt.
Maar zonder die sprinklerinstallatie had dit heel anders kunnen aflopen.’ Werkplaatschef Gerben Boschma
kreeg die zaterdagochtend eind maart een alarmerend telefoontje: brand in de busremise van Arriva in Sneek.
Uiteindelijk viel het mee. Dankzij de sprinklers.
Op die zaterdagochtend maakte een accukabel kortsluiting in één van de twintig in de remise geparkeerde
bussen. Er bevonden zich op dat moment geen mensen in de hal. In de bus ontstond brand, en toen de vlammen
naar buiten barstten sloegen de sprinklers aan. Daardoor trad ook het alarmsysteem in werking: een sirene in
het gebouw ging loeien en de brandweer - met de kazerne op een steenworp afstand - werd gealarmeerd.
De spuitgasten schatten de situatie dermate dreigend in, dat ook de blusgroepen van IJlst en Bolsward
werden gealarmeerd. Die hoefden uiteindelijk niet in actie te komen, omdat vlak voor hun aankomst de brand
al onder controle was. Boschma kwam uit Joure aangesneld. De rookontwikkeling viel hem nog mee, hij zag
al gauw dat er geen sprake was van een uitslaande brand. Dat was, vermoedde hij meteen, aan de sprinklers
te danken. Het bleek juist. De Leeuwarder Courant kopte de volgende dag over vijf kolommen: ‘Sprinklers
temperen brand in Sneker busremise’. Tegen verslaggevers meldde brandweercommandant Ab Kiel het nut van
de sprinklers: ‘De installatie heeft meer dan uitstekend gewerkt. Door de intensieve beregening van bovenaf is
de brand tot onze komst vertraagd. Dit voorbeeld toont wel heel erg duidelijk aan dat zo’n sprinklerinstallatie
onontbeerlijk is. Als die er niet was geweest zou de schade vele malen groter zijn geweest. De ene wagen had de
andere dan aangestoken. Door de rook had je ook nauwelijks meer een bus veilig weg kunnen rijden.’
De schade bleef nu beperkt tot één uitgebrande bus en een daarachter staande wagen met schade aan de
voorzijde. Die kon overigens weer worden gerepareerd. Boschma meldt voor de rest ‘hier en daar wat schroei-
plekjes aan de bussen en de remise. Dat kon snel worden hersteld’. Ook het dak moest worden gerepareerd,
en er was sprake van rook- en waterschade. Het uiteindelijke schadebedrag bedroeg slechts enkele tonnen.
De werkplaatschef is vol respect over de werking van de sprinklerinstallatie van Aqua+. ‘Zonder die installatie
waren alle bussen in vlammen opgegaan. ‘s Avonds kwam er al een monteur van Aqua+ om nieuwe sprinklers
aan te brengen. Die had er nog nooit zoveel hoeven te verwisselen, zei hij. We hadden er zelf dertig in voorraad,
maar daar kwam hij tekort aan. Er zitten hier zo’n 200 sprinklers, daar hebben er veertig, vijftig van gewerkt.
Kun je nagaan hoe heet het hier is geweest...’
Meestal wordt een brand door of 2 sprinklerkopjes beheerst. In dit geval waren het er veel meer omdat de
brand eerst in de bus woedde. De temperaturen lopen verder op en ook het gebied waar het brand. Daarom zijn
veel sprinklers afgegaan om de brand te beheersen. Gelukkig kan de installatie dit aan.
‘Toen de remise hier is gebouwd’, vertelt Boschma, ‘is er een rekensom gemaakt. De verzekeringspremie ging omlaag
als er sprinklers werden geïnstalleerd, dat was de overweging. En dat is een goeie keuze geweest. Nou en of!’
Bron | www.aqua.nl
25
Bijlage 7 | Case 7
Parfumerie na explosie vermoedelijk week dicht
Door Theo Teitsma
SPIJKENISSE | Een explosie als gevolg van kortsluiting heeft gisterochtend enorme schade veroorzaakt
bij parfumerie Ici Paris in de Stadhuispassage in Spijkenisse. Door de hitte die vrijkwam toen het kassa-
blok ontplofte, trad een van de sprinklers in het dak van de winkel in werking. Niet alleen werd hierdoor een
beginnend brandje geblust, maar ook de winkelvloer kwam onder water te staan. Behalve waterschade liep de
parfumerie ook veel rookschade op. Duizenden producten die in de winkel staan zijn nat geworden of stinken,
waardoor ze onverkoopbaar zijn geworden.
De brandweer werd gealarmeerd door een automatische melding dat een van de sprinklers in werking was
getreden. De spuitgasten zouden te veel tijd hebben nodig gehad om het metalen rolhek aan de voorzijde van
de zaak open te krijgen. Ze sloopten daarom een deur aan de achterkant van de parfumerie om naar binnen te
kunnen. Omdat de sprinkler zijn werk had gedaan, hoefde niet te worden geblust.
Filiaalmanager Elly Dekker was gisterochtend onderweg naar Den Bosch toen ze werd gebeld over de brand
in haar winkel op de hoek van de Stadhuispassage. Ze zat in de auto voor een bezoek aan vier medewerksters
van Ici Paris, die meereden in Ladies Ride, een door oud-wielrenster Leontien van oorsel georganiseerde
toertocht voor fietssers die proberen zo veel mogelijk geld op te halen voor de strijd tegen borstkanker. ,,Ik heb
de bloemen voor de meiden nog in de auto staan, maar het lukt me niet ze nog te gaan geven,’’ vertelt Dekker
met betraande ogen. ,,Ik zie het ook niet meer zitten om er straks naar toe te gaan.’’ De filiaalmanager moet
namelijk duizend en één dingen regelen. De winkel moet een nieuwe achterdeur hebben, de stroom die is
uitgevallen moet worden hersteld en er moet een alarm op. Dat is hard nodig, want al op het moment dat de
brandweer de zaak binnendrong, stonden de eerste pottenkijkers met soms meer dan gemiddelde belangstel-
ling de winkel te observeren.
,,Morgen gaan we puinruimen,’’ zegt Dekker tegen enkele aanwezigen. ,,We zien wel hoe lang het duurt. Ik
vrees dat de winkel de hele week niet open kan zijn.’’
De filiaalmanager schiet vol als ze hoort dat haar vier collega’s in Den Bosch van de fiets zijn gestapt en koers
hebben gezet richting Spijkenisse. ,,Het zijn fantastische meiden. Dit zegt alles over hun betrokkenheid bij de
zaak.’’
Bron | www.ad.nl
26
onderzoek omslag.indd 2
22-01-2007 14:28:16
Bestandsinhoud
sprinklers:
best practices sprinklers geven
brand geen kans
marloes vos,
nieuwewind
in opdracht van:
VSI Baarn
september 2006
t/m januari 2007
onderzoek omslag.indd 1
22-01-2007 14:28:09
Voorwoord
Voor mijn opleiding Commerciële Economie heb ik stage gelopen bij
nieuwewind. VSI (Verenigde Sprinkler Installateurs) is een van de op-
drachtgevers van nieuwewind. Elk half jaar wordt door nieuwewind een
onderzoek uitgevoerd voor VSI. Het afgelopen half jaar was de eer aan mij
om dit onderzoek te verrichten.
In het nieuws lees je vaak berichten over branden. Deze branden worden
vaak geblust door de brandweer. Tegenwoordig zijn ook sprinklers erg
belangrijk. Niets of niemand kan zo snel een brand blussen als sprinklers.
Daardoor blussen vaak de sprínklers de brand. Hierdoor wordt erger voor-
komen. Helaas zijn nog lang niet overal sprinklers geïnstalleerd. Over de
positieve kanten van sprinklers wordt dan ook niet veel gesproken. Vaak
komen alleen de nadelen in het nieuws. Dus werd het tijd om een keer de
positieve kanten van sprinklers te belichten.
Het was de bedoeling om te onderzoeken wanneer sprinklers hun werk
goed hebben verricht. Actuele cases waarbij sprinklers de brand hebben
geblust. En wat dus de voordelen zijn van sprinklers. Met deze positieve
historie kunnen mensen/bedrijven enthousiast worden gemaakt voor het
installeren van sprinklers. Voorzover het installeren van sprinklers nog
geen verplichting is.
Samengevat: sprinklers zijn een goede uitvinding. Door het installeren van
sprinklers zijn gebouwen veel beter tegen brand beveiligd. En daarmee
natuurlijk ook de bewoners/bezoekers en goederen in het gebouw.
Ik heb mijn informatie voornamelijk verkregen via internet. Via Google kun
je veel informatie krijgen. Daarnaast heb ik veel artikelen van de website
van VSI kunnen gebruiken. Ik heb ook via VROM brandbeveiligingscon-
cepten aangevraagd. Via die concepten heb ik veel informatie verkregen
over hoe je gebouwen tegen brand kunt en moet beveiligen.
Daarnaast heb ik ook met veel betrokkenen over branden gesproken.
Makelaars, eigenaren van winkels/bungalowparken en medewerkers van
technische diensten. Deze mensen hebben mij goed geholpen met het
beantwoorden van een aantal vragen. Deze gesprekken zijn verwerkt in
de informatie over de cases. Iedereen was erg positief over sprinklers en
de prestaties ervan. Allemaal goede ervaringen.
Marloes Vos
januari 2007
Inhoudsopgave
Waarom sprinklers?
3
Algemene wetenswaardigheden over sprinklers en waterschade
3
Algemene wetenswaardigheden over sprinklers en het voorkomen van brand
3
Brandveiligheidsconcept
4
Cases waarbij sprinklers hun diensten hebben bewezen
9
Case Winkelcentrum, Capelle aan den IJssel
0
Case 2 Koperen Hoogte (langs de A28), Zwolle
Case 3 Bungalowpark Loohorst, America
2
Case 4 Winkelcentrum Stadspoort, Ede
3
Case 5 Warenhuis, Arnhem
4
Case 6 Busremise, Sneek
5
Case 7 Parfumerie, Spijkenisse
6
Conclusies
7
Bronnenlijst en contactpersonen
8
Bijlagen: Krantenartikelen bij cases
9
2
Waarom sprinklers?
Sprinklers zijn de meest betrouwbare vorm van brandbeveiliging. Sprinklers werken geheel automatisch; ze
ontdekken, melden en blussen een beginnende brand. In de meeste gevallen slechts met enkele sprinklers.
Hierdoor beschermt het systeem het gebouw en de daarin aanwezige mensen en goederen.
Met sprinklers ontstaan een aantal voordelen:
• Meer bouwkundige mogelijkheden; grotere brandcompartimenten zijn toegestaan.
• Continuïteit; een brand kan voor veel bedrijven fataal zijn.
• Besparing op brandpreventieve voorzieningen; door de sprinkler hoeft minder geïnvesteerd
worden in bijv. brandvrije muren.
• Lagere verzekeringspremie; door een kleinere kans op brand-, water- en bedrijfsschade
zijn verzekeraars vaak bereid tot kortingen.
Algemene wetenswaardigheden over sprinklers en waterschade
Het is onvermijdelijk dat er een zekere mate van waterschade ontstaat wanneer een sprinkler in werking
treedt. Maar die waterschade is erg beperkt. Bij 80% van de branden wordt de brand geblust met 5 of minder
sprinklers. Het watergebruik is dus maar een fractie van het verbruik van andere brandbestrijdingsmethoden.
Daarbij komt ook dat een sprinkler veel eerder reageert op een brand. Daardoor is er minder brandschade en
dus minder bedrijfsschade.
Bij gebouwen die geen sprinklerinstallatie hebben bestrijkt een brand ongeveer 70% van het totaaloppervlak,
hierbij wordt zo’n 50% van de inventaris beschadigd. Bij sprinklers krijgt meestal niet meer dan 9 m2 van het
oppervlak met vuur te maken, terwijl nauwelijks beschadigingen optreden. De kans is nihil dat een sprinkler
zonder aanwijsbare oorzaak gaat sproeien.
Algemene wetenswaardigheden over sprinklers en het voorkomen van brand
Het is belangrijk bij een brand dat er zo min mogelijk slachtoffers vallen. Daarnaast moet natuurlijk ook de
materiële schade zoveel mogelijk beperkt blijven. Daarom is het verstandig om een gebouw goed tegen brand
te beveiligen. Er zijn veel regels met betrekking tot het brandveilig maken van panden. Deze regels staan
vermeld in het Bouwbesluit. Hierin staat goed beschreven hoe de kans op een brand verkleind kan worden.
Daarnaast zijn er nog andere preventieve maatregelen om een bedrijfspand te beveiligen tegen brand.
Er zijn vier hoofdvormen van brandbeveiliging:
• Bouwkundige maatregelen
• Organisatorische maatregelen
• Signalering
• Repressieve maatregelen
3
Bouwkundige maatregelen
Deze maatregelen staan beschreven in het Bouwbesluit. Dit zijn minimale eisen. Maar ieder kan voor zich
bepalen of hij/zij verder wil gaan dan deze eisen. Daarnaast kunnen ook materialen gebruikt worden die
de brand verminderen of tegenhouden. Zoals brandwerende beglazing, beschermende staalconstructies,
isolatiematerialen en rookluiken.
Organisatorische maatregelen
Dit is vooral van belang voor drukbezochte gebouwen zoals winkelcentra en bioscopen. Wanneer er brand
is moet ervoor gezorgd worden dat de medewerkers en de bezoekers zo snel mogelijk en zonder paniek het
gebouw verlaten volgens een ontruimingsplan. Het is ook verplicht om gebruik te maken van vlamdovende
afvalbakken.
Signalering
Door brandmeldsystemen kunnen branden worden opgemerkt en/of worden gemeld. Hierna kan de brand-
weer in actie komen. Of de sprinkler natuurlijk.
Repressieve maatregelen
Dit zijn alle middelen die een brand kunnen blussen of doven.
• Kleine blusmiddelen zoals handblusapparaten en slanghaspels.
• Stationaire blusinstallaties zoals sprinklers, schuimblusinstallaties,
blusgasinstallaties en poederblussystemen.
Tot de repressieve maatregelen behoort dus een sprinklerinstallatie. Wanneer sprinklers geïnstalleerd zijn
in een gebouw kan men er zeker van zijn dat bij brand de schade beduidend minder is dan wanneer er geen
sprinklers geïnstalleerd zijn. Met een sprinklerinstallatie voldoet een bedrijf aan belangrijke, functionele eisen
uit het Bouwbesluit. Sprinklers hebben inmiddels bewezen dat ze van grote waarde zijn. De laatste 25 jaar
zijn er in Nederland geen gevallen geweest met dodelijke slachtoffers in gebouwen met een sprinklerinstal-
latie. Dit komt mede doordat sprinklers een erg snelle werking hebben. De meeste branden zijn al geblust als
de brandweer arriveert. Een sprinklersysteem is dus een betrouwbare vorm van brandbeveiliging. Doordat
sprinklers geïnstalleerd zijn kan het betekenen dat sommige bouwkundige eisen voor brandveiligheid kunnen
vervallen. Hiermee kan dus veel geld bespaard worden.
Brandveiligheidsconcept
In het Bouwbesluit en in de gemeentelijke bouwverordening staan bepaalde eisen omtrent brandveiligheid.
Daarnaast zijn er ook verschillende andere wetten om brandveiligheidseisen te stellen. Dit zijn behoudens de
Woningwet en de Brandweerwet 985:
• De Arbeidsomstandighedenwet, die de veiligheid, de gezondheid en het welzijn in verband met arbeid regelt.
• De Wet milieubeheer, die met oog op de bescherming van de omgeving eisen stelt aan de beveiliging van
een bedrijfsactiviteit.
• De Monumentenwet, die eisen stelt aan de beveiliging van waardevolle cultuurhistorische bouwwerken.
• De Warenwet, die eisen stelt aan producten, waaronder inventarisgoederen.
• De Algemene wet inzake douane en de accijnzen, die o.a. eisen stelt aan de toegankelijkheid van
gebouwen, waar niet-ingeklaarde goederen zijn opgeslagen.
4
Naast deze op wetgeving gebaseerde eisen worden ook nog andere eisen gesteld. Eisen die door de gemeente
worden gesteld aan de repressieve sterkte van de brandweer, voorwaarden die brandverzekeraars stellen, en
eisen die de gebruiker voor zichzelf stelt.
Doordat de eisen vanuit verschillende invalshoeken zijn opgesteld, wordt het gewenste brandveiligheidniveau
niet altijd gerealiseerd. Dit komt doordat er geen of onvoldoende afstemming heeft plaatsgevonden. In sommige
gevallen wordt wel aan de eisen voldaan, in andere gevallen maar voor de helft of helemaal niet. Om ervoor te
zorgen dat aan de eisen wordt voldaan is er het brandveiligheidsconcept. Dit is een kader voor het beveiligen
van een bouwwerk.
De veiligheidsketen
De integrale veiligheidsrapportage introduceert een zogenaamde veiligheidsketen. De keten bestaat uit de
volgende schakels:
• Pro-actie; is het wegnemen van structurele oorzaken van onveiligheid.
• Preventie; omvat de zorg voor het voorkomen van directe oorzaken van onveiligheid en het zoveel
mogelijk beperken van gevolgen van inbreuken op de veiligheid indien die zouden optreden.
• Preparatie; omvat de daadwerkelijke voorbereiding op de te nemen acties bij eventuele inbreuken.
• Repressie; omvat de daadwerkelijke bestrijding van inbreuken en de verlening van hulp in
acute noodsituaties.
• Nazorg; omvat al hetgeen nodig is om zo snel mogelijk weer terug te keren in de ‘normale’ verhoudingen.
Uitgangspunten voor brandbeveiliging van gebouwen
Voordat wordt nagedacht over de beveiliging tegen brand van gebouwen met een publieksfunctie, zal eerst de
vraag moeten worden gesteld of er moet worden beveiligd en zo ja, waartegen, in welke mate en tegen welke
kosten. De resultaten hiervan hangen sterk af van de uitgangspunten die voor de brandbeveiliging van gebouwen
worden gekozen.
Deze uitgangspunten kunnen worden afgeleid van de algemene uitgangspunten voor de brandbeveiliging voor
gebouwen. Wanneer niet aan deze uitgangspunten wordt voldaan is een gebouw niet genoeg beveiligd.
• De kans dat gebruikers van een bouwwerk, brandweerpersoneel en andere hulpverleners, slachtoffers
worden van een brand moet aanvaardbaar klein zijn.
• Een brand moet binnen aanvaardbare grenzen kunnen worden gehouden. Zodat het aantal slachtoffers
zo min mogelijk is.
• De kans dat ten gevolge van brand onaanvaardbare milieuonteigening optreedt moet aanvaardbaar klein
zijn. De omvang van de brand en de schadelijke effecten voor de omgeving moeten beperkt blijven.
• De kans op materiële schade ten gevolge van brand moet in een redelijke verhouding staan tot de kosten
van maatregelen en voorzieningen om die schade te beperken.
Doelstellingen voor het brandveiligheidsconcept
Er zijn doelstellingen ontwikkeld voor het brandveiligheidsconcept.
• Het zoveel mogelijk voorkomen van doden en/of gewonden met blijvend letsel en het zoveel mogelijk
beperken van het aantal gewonden zonder blijvend letsel.
• Een brand in een gebouw met een publieksfunctie moet zodanig beheersbaar zijn, dat – zowel direct
als indirect – zo min mogelijk nadelig effect, buiten een vooraf bepaald gebied ontstaat.
5
Nadat de doelstellingen bepaald zijn worden de brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen geformuleerd.
Om de brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen te formuleren wordt gebruikgemaakt van het normatief
brandverloop in een gebouw met een publieksfunctie. Dit kan als referentiemodel worden toegepast.
Het normatief brandverloop
Bij een normatief brandverloop in een gebouw met een publieksfunctie kunnen de volgende fasen worden
onderscheiden:
• Ontdekkingstijd
• Alarmeringstijd (het waarschuwen van de bedrijfshulpverleners en de in het gebouw aanwezige personen)
• Ontruimingstijd
• Meldtijd
• Opkomsttijd van de brandweer
- Verwerkingstijd van de brandweer op de brandweeralarmcentrale.
- Uitruktijd, de tijd die het personeel van de brandweer nodig heeft om het brandweervoertuig te bezetten
• Inzettijd van de brandweer
• Red- en blustijd van de brandweer
• Nablustijd
• Nazorgtijd
De gebeurtenissenboom
Bij een brand is er sprake van een soort gebeurtenissenboom:
. Ontstaan van brand
2. Ontdekken van brand
3. Intern alarmeren
4. Ontruimen
5. Blussen
6. Automatisch blussen
7. Melden van brand
8. Opkomen van brandweer
9. Inzetten van brandweer
0. Redden
. Blussen
2. Nazorg
6
Specifieke doelstellingen
Uit bovengenoemde gebeurtenissenboom kunnen de volgende specifieke doelstellingen worden afgeleid.
. Voorkomen van brand
2. Zo snel mogelijk ontdekken van brand
3. Zo snel en adequaat mogelijk alarmeren van bedrijfshulpverleners en overige personen.
4. Tijdig ontruimen
5. Blussen van een beginnende brand door bedrijfshulpverleners en overige personen
6. Zo snel mogelijk automatisch blussen van brand
7. Zo snel mogelijk melden van brand aan de alarmcentrale van de brandweer
8. Zo snel mogelijk opkomen van de brandweer
9. Zo snel en adequaat mogelijk inzetten van de brandweer
0. Zo snel mogelijk in veiligheid brengen van personen, die zich nog in het bedreigde gebied bevinden
. Zo snel en adequaat mogelijk blussen van de brand
2. Zo snel en adequaat mogelijk voorzien in nazorg
Brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen
Na het vaststellen van de uitgangspunten van het normatief brandverloop en de specifieke doelstellingen
kunnen de brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen worden afgeleid. De maatregelen en voorzieningen
vormen een samenhangend geheel. Een zwaardere maatregel of voorziening enerzijds kan leiden tot een
lichtere maatregel of voorziening anderzijds. Gebouwen met een publieksfunctie zouden altijd aan deze maat-
regelen en voorzieningen moeten voldoen. Deze brandveiligheidsmaatregelen en voorzieningen zijn onder te
verdelen in de volgende categorieën:
• Planologie;
De situering en vorm van de gebouwen in de omgeving, alsmede de ligging van het gebouw t.o.v. de
brandweerkazerne, de bereikbaarheid van het gebouw door de brandweer en de aanwezigheid van
bluswater bij het gebouw.
• Bouwkunde;
- De mate van brandbaarheid van de toegepaste constructieonderdelen moet zodanig worden beperkt,
dat de kans op branduitbreiding, gelet op de bestemming van de ruimte waarin deze constructie-
onderdelen worden toegepast, voldoende klein is.
- Materiaal toegepast ter plaatse van of in de nabijheid van een verbrandingstoestel moet zodanig zijn
dat, ten gevolge van de in dat materiaal optredende temperatuur veroorzaakt door dat toestel, niet
gemakkelijk brand kan ontstaan.
- Materiaal toegepast ter plaatse van of in de nabijheid van een rookkanaal moet zodanig zijn dat,
ten gevolge van de in dat materiaal optredende temperatuur als gevolg van het op het kanaal
aangesloten toestel, niet gemakkelijk brand kan ontstaan.
- Een dak mag niet zodanig zijn, dat ten gevolge van vliegvuur gemakkelijk brand kan ontstaan.
- Een gebouw moet zijn voorzien van inbraakwerende voorzieningen.
7
• Installatietechniek;
- Energievoorzieningen mogen niet gemakkelijk brand veroorzaken.
- Goedgekeurde technische installaties moeten zoveel mogelijk worden toegepast.
- Erkende installateurs moeten ingeschakeld worden voor aanleg van installaties.
- Een gebouw dat gevoelig is voor blikseminslag moet voorzien zijn van een afleiderinstallatie.
• Inventaris;
- Er moeten zoveel mogelijk brandveilige inrichtingsgoederen, zoals meubilair, stoffering,
versiering, stands, podia, decormaterialen en handelswaar worden toegepast.
- Alleen goedgekeurde apparatuur mag worden toegepast (KEMA-keur).
- Uitsluitend zelfdovende afvalbakken mogen worden gebruikt.
• Interne organisatie en gebruik;
- Er moet een rookverbod worden ingesteld op plaatsen met een verhoogd brandrisico.
- Er moeten periodieke controles plaatsvinden op het voorkomen van brandgevaarlijke situaties,
inbraak, baldadigheid.
- Er moeten instructies zijn en worden nageleefd omtrent het verrichten van
brandgevaarlijke werkzaamheden.
- Gebruiksvoorschriften moeten worden ingesteld ten aanzien van; inschakelen van erkende installateurs,
periodiek onderhoud aan technische installaties en apparatuur, instrueren van personeel ten aanzien
van het voorkomen van brand, vermijden van brandbare buitenopslag en open afvalcontainers, beperken
van opslag van opslag van gasflessen en andere drukhouders.
• Inzet brandweer;
- Heeft betrekking op het repressief optreden van de brandweer en de nazorg. De inzet is vooral gericht
op het beperken van materiële gevolgschade van een brand.
8
Cases waarbij sprinklers hun
diensten hebben bewezen
9
Case 1 Winkelcentrum, Capelle aan den IJssel
Wat voor soort gebouw is het?
Het gaat hier om een winkelcentrum. De brand is begonnen buiten het winkelcentrum bij een container.
Het vuur greep snel om zich heen en sloeg over naar de bevoorradingsingang.
Hoe is de brand ontstaan?
Waarschijnlijk is de brand aangestoken. Maar dit is nog niet bewezen. De brand is ontstaan in de containers.
Deze hadden helemaal niet buiten mogen staan. Aansteken is één van de meest voorkomende oorzaken van
brand.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
De sprinklers zijn meteen begonnen met het blussen van de brand. De sprinklers zorgden ervoor dat er een
waterbuffer kwam te liggen. Daardoor kon het vuur zich niet verder verspreiden. Daarna is de brandweer ter
plaatse gekomen om het werk af te maken.
Wat en hoeveel was de schade?
De totale schade van de brand werd geschat op 20.000 euro. Met hierbij 5000 euro schoonmaakkosten.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Dan zou de brandschade veel groter zijn geweest. Dit is een algemeen bekend feit. De brandweer is niet zo snel
ter plaatse als de sprinkler en dus zou de brand al veel verder verspreid kunnen zijn. De sprinkler heeft voor
een waterbuffer gezorgd, daardoor kon de brand zich niet verder verspreiden. Dit betekent veel meer kosten
wat betreft brandschade en veel meer waterschade doordat geen enkele blusmanier zo weinig water gebruikt
als sprinklers.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
De sprinklers waren reeds geïnstalleerd toen de huidige eigenaar van het winkelcentrum het overgenomen
heeft. Het is een volledig overkapt winkelcentrum en dus was het verplicht om sprinklers te installeren. Nog
steeds proberen ze er alles aan te doen om goed tegen brand beveiligd te zijn. Ze zorgen er altijd voor het
goede certificaat te hebben.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Er is wel eens een negatieve ervaring geweest met brand in een supermarkt. Deze was niet beveiligd met
sprinklers dus was het een ramp. Daarom vinden ze het nu positief dat er sprinklers geïnstalleerd zijn. Want
als een brand echt zijn gang kan gaan is het zoveel werk om alles weer in orde te krijgen.
0
Case 2 Koperen Hoogte (langs de A28), Zwolle
Wat voor soort gebouw is het?
De Koperen Hoogte is een hotel-restaurant. Het was vroeger een watertoren en is verbouwd tot een hotel-res-
taurant. Het is een gebouw van 3 verdiepingen hoog.
Hoe is de brand ontstaan?
De brand is waarschijnlijk ontstaan in de meterkast op de dertiende verdieping van het hotel-restaurant. In de
meterkast is kortsluiting geweest.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
De sprinklers hebben de brand volledig zelf geblust. De brandweer heeft hier niet aan bijgedragen. De sprin-
klers hebben de vlammem snel geblust en daardoor is de schade beperkt gebleven.
Wat en hoeveel was de schade?
De schade van het vuur is beperkt gebleven maar er is wel aanzienlijke waterschade ontstaan. Op de twaalfde
en dertiende verdieping zijn de plafonddelen door het water naar beneden gekomen. Daarnaast is er natuurlijk
ook andere schade ontstaan. De gasten moesten bijvoorbeeld geëvacueerd worden naar een ander hotel. Het
schadebedrag was ongeveer 30.000 euro.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
De brandschade zou immens geweest zijn. Natuurlijk is het moeilijk om als brandweer snel ter plaatse te zijn
wanneer een brand zich op de 3e verdieping bevindt. Niets kan daar zo snel bij zijn als sprinklers. Dan zou de
brand veel sneller om zich heen hebben gegrepen en zou er dus veel meer schade zijn geweest.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
Omdat dit een eis van de brandweer was. Omdat de Koperen Hoogte een gebouw is met 3 verdiepingen is het
niet mogelijk om met een brandweerladder te blussen, daarom moesten sprinklers geïnstalleerd zijn. Daar-
naast moest er ze ook een gecertificeerde brandmeldinstallatie zijn.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Nee.
Case 3 Bungalowpark Loohorst, America
Wat voor soort gebouw is het?
Een restaurant.
Hoe is de brand ontstaan?
We spreken hier van een kleine brand die is ontstaan in een elektriciteitskastje met daarin dimmers voor de
lichtinstallatie. Er werd plotseling rookontwikkeling ontdekt door de bewaking.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
Toen de rookontwikkeling ontdekt werd was de brand al geblust door de sprinklerinstallatie. De sprinkler-
installatie was meteen in werking getreden. De brandweer is nog wel opgeroepen maar de sprinkler had de
brand al geblust.
Wat en hoeveel was de schade?
De materiële schade en de kosten voor het schoonmaken en herstellen van het restaurant zijn geschat op één
tot anderhalve ton.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Wanneer de sprinkler de brand niet meteen had geblust had de brand waarschijnlijk veel verder om zich heen
gegrepen. Daarom zou er al meer brandschade zijn ontstaan. Daarnaast zou er dus meer waterschade zijn
ontstaan omdat de brandweer zou moeten blussen.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
Omdat het een eis van de verzekering was. Daarnaast omdat sprinklers voor een betere veiligheid zorgen en je
hebt natuurlijk wel te maken met een restaurant, er zijn dus veel bezoekers. Naast sprinklers hebben ze ook
een automatische brandmeldinstallatie en een interventieteam voor calamiteiten.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Er zijn geen eerdere ervaringen geweest met sprinklers. Het was gewoon een eis van de verzekering. Alle
parken zijn daarom voorzien van sprinklers.
2
Case 4 Winkelcentrum Stadspoort, Ede
Wat voor soort gebouw is het?
Een winkelcentrum.
Hoe is de brand ontstaan?
In het winkelcentrum is een ruimte voor vuilcontainers. In een container trof men een brand aan. Hoe de brand
is ontstaan is niet bekend.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
Toen de brandweer ter plaatse was, was de brand al gedeeltelijk geblust door de sprinklers. Door de goede
werking van de sprinklers is een grotere brand voorkomen. Toen de brandweer arriveerde hebben ze gecon-
troleerd of de brand volledig geblust was. Dit was nog niet het geval en daarom was nabluswerk noodzakelijk.
Wat en hoeveel was de schade?
Het is niet bekend hoe groot de waterschade precies was. Er is geblust door de sprinkler, de waterschade die
hierdoor ontstaan was, is minimaal. Daarnaast is er waterschade ontstaan door het blussen van de brandweer.
Verder is ook rookschade ontstaan in een aantal winkels. O.a. in een dierenwinkel, daarom moest de dieren-
ambulance ook nog in actie komen.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Doordat de sprinklers hun werk goed gedaan hadden is een grotere brand voorkomen. Wanneer de sprinklers
er niet waren geweest was de brand veel groter geweest en had het vuur verder om zich heen gegrepen. Nu
was er alleen waterschade en een kleine brandschade in de containerruimte en rookschade in een aantal
winkels.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
De beheerder van winkelcentrum Stadspoort is Meeùs. Zij hebben destijds niet specifiek gekozen voor de aanleg
van sprinklers. Maar dit was een verplichting bij de bouw van het complex, met het oog op brandveiligheid.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
De laatste jaren zag men in de bouw van winkelcentra steeds vaker dat er sprinklers geïnstalleerd werden.
Daarvoor waren kantoren en winkelcentra over het algemeen niet voorzien van een sprinklerinstallatie. Tegen-
woordig is het een verplichting om sprinklers in winkelcentra te installeren. De installatie van sprinklers is een
verplichting vanwege de veiligheid van het gebouw en de mensen die aanwezig zijn in het gebouw.
3
Case 5 Warenhuis, Arnhem
Wat voor soort gebouw is het?
Een vestiging van Vroom&Dreesmann in Arnhem.
Wat zijn de regels voor zo’n gebouw wat betreft brandbeveiliging? Sprinklers verplicht?
Voor Vroom&Dreesmann in Arnhem was het een verplichting om sprinklers te installeren. Dit was een eis
om aan de brandveiligheid te voldoen. Wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd zouden zijn, zouden ze geen
vergunning hebben verkregen om het te gebruiken als publieksgebouw.
Hoe is de brand ontstaan?
De brand is ontstaan in een ventilatieschacht. Er lagen dozen met kunststof TL- armaturen opgeslagen in deze
schacht. Deze dozen hebben vlam gevat. Daardoor is een flinke rookontwikkeling ontstaan.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
De sprinklers die door de brand in werking zijn getreden hebben erger voorkomen. Daarnaast heeft een mon-
teur die aan het lassen was geprobeerd de brand te blussen met de middelen die hij tot zijn beschikking had.
Hij heeft hierdoor rook ingeademd en is naar het ziekenhuis overgebracht. De brand was nog niet volledig
geblust, dus heeft de brandweer het pand ontruimd en de rest van het werk afgerond.
Wat en hoeveel was de schade?
Er is wel enige waterschade ontstaan door het in werking treden van de sprinkler. De hoogte van deze schade
is niet bekend.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Naast de waterschade is ook brandschade ontstaan. Door de werking van de sprinklers is de brandschade
echter wel beperkt gebleven. De brand had veel erger kunnen worden. De schade zou vele malen groter zijn
geweest omdat er ook mensen aanwezig waren in het pand. Deze mensen konden nog vluchten doordat de
sprinklers in werking waren getreden.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
Omdat het een eis is voor een warenhuis als Vroom&Dreesmann. Omdat ze het gebruiken als een publieks-
gebouw, er kan een grote concentratie van mensen in, is het een verplichting om het pand goed tegen brand te
beveiligen. Helemaal is het verplicht in een centrum van een stad. Omdat zich daar veel mensen bevinden.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Veel positieve ervaringen met sprinklers.
4
Case 6 Busremise, Sneek
Wat voor soort gebouw is het?
Een busremise.
Hoe is de brand ontstaan?
Een accukabel in één van de twintig bussen in de remise maakte kortsluiting. In de bus ontstond een brand.
Daardoor sloegen de vlammen naar buiten.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
Doordat de vlammen naar buiten waren geslagen zijn de sprinklers in werking getreden. Er is toen meteen een
signaal naar de brandweer gegaan. De sprinklers hebben de brand gedeeltelijk geblust. Er hebben maar liefst
40 à 50 sprinklers geblust. Dit geeft aan hoe warm het geweest is in de hal. De brand was nog niet volledig
geblust maar wel onder controle, de brandweer heeft de klus geklaard.
Wat en hoeveel was de schade?
Er was wel waterschade ontstaan. Hoeveel precies is niet bekend. Het totale bedrag van de schade bedroeg
enkele tonnen. Naast waterschade was er ook veel rookschade en brandschade. Één bus is volledig uit-
gebrand, enkele bussen hadden schroeiplekjes en brandschade en de remise zelf had ook enkele schroeiplek-
ken. Daarnaast moest het dak gerepareerd worden.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Gelukkig waren er geen mensen aanwezig in de hal. Anders was het veel erger geweest. Wanneer er geen
sprinklers geïnstalleerd waren zouden waarschijnlijk alle bussen uitgebrand zijn. De ene bus zou de andere
in vlammen laten opgaan. Daarnaast zou het door de rook moeilijk worden om nog bussen uit de remise te
rijden.
Waarom zou er voor de aanleg van sprinklers gekozen zijn bij dit gebouw?
Na het maken van een rekensom. Omdat er sprinklers geïnstalleerd werden ging de verzekeringssom omlaag.
Dit was het wel waard.
5
Case 7 Parfumerie, Spijkenisse
Wat voor soort gebouw is het?
Een parfumeriezaak van het concern Ici Paris XL.
Hoe is de brand ontstaan?
Het kassablok in de winkel is ontploft. Hierdoor kwam veel hitte vrij. Daardoor is de sprinkler is werking getreden.
Want bij een bepaalde temperatuur gaat de sprinkler aan.
Hebben de sprinklers de brand volledig geblust? (Of heeft de brandweer ook nog moeten inspringen)
Doordat de sprinklerinstallatie in werking was getreden ging er een automatische brandmelding naar de
brandweer. Toen de brandweer arriveerde had de sprinkler de brand al geblust. De brandweer hoefde niet
meer in actie te komen.
Wat en hoeveel was de schade?
Er is geen bedrag bekend wat de schade precies geweest is. Door de sprinkler is de hele winkelvloer onder
water komen te staan. Daarnaast zijn ook veel producten nat geworden. Deze zijn onbruikbaar geworden.
Daarnaast moest de brandweer de deur slopen om binnen te komen.
Wat zou de brandschade zijn geweest wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren?
Wanneer er geen sprinklers geïnstalleerd waren zou de brandschade veel groter zijn geweest. De brand had
zich dan verder kunnen verspreiden in de zaak. Daarnaast zou de brandweer dan de brand geblust hebben
en dan ontstaat er meer waterschade dan bij sprinklers. Natuurlijk is er nu ook veel schade, maar als alles
verbrand zou zijn, zou het veel meer moeite en tijd kosten om alles weer in orde te maken.
Waarom is er voor de aanleg van sprinklers gekozen bij dit gebouw?
Vanuit het hoofdkantoor van ICI Paris XL worden deze regels gesteld. Er moeten sprinklers geïnstalleerd zijn
om goed verzekerd te zijn. Het was dus een verzekeringseis.
Zijn er eerdere ervaringen geweest met sprinklers of via iemand anders ervaringen vernomen?
Er zijn geen eerdere ervaringen geweest met sprinklers. Ze waren wel blij dat er sprinklers geïnstalleerd
waren omdat anders de hele winkel verwoest zou zijn.
6
Conclusies
Na het onderzoeken van deze verschillende gebeurtenissen kunnen er verschillende conclusies worden
getrokken. Conclusies die erg belangrijk kunnen zijn bij het nemen van een beslissing op het gebied van
brandveiligheid. De gebeurtenissen en vooral de inbreng van de sprinklers hierbij kunnen grote invloed hebben
op het nemen van de beslissingen. Nemen we wel of niet een sprinklerinstallatie?
Allereerst is het belangrijk om te constateren dat bij elke gebeurtenis de sprinklers alleen maar goed werk
hebben verricht. Bij een aantal branden hebben de sprinklers de brand volledig geblust. Bij een aantal andere
gebeurtenissen hebben sprinklers ervoor gezorgd dat de brand zich niet verder kon verspreiden, de brandweer
kon vervolgens de klus klaren. Doordat er sprinklers geïnstalleerd waren, zijn ergere rampen voorkomen. In
geen van de gevallen hebben de sprinklers gefaald, ze hebben altijd geblust. De sprinklers zorgen er dus voor
dat de brandschade beperkt blijft.
Daarnaast kan geconcludeerd worden dat sprinklers ervoor zorgen dat de waterschade beperkt blijft. Een feit
is namelijk dat wanneer de brand geblust wordt door de brandweer er meer water wordt gebruikt dan wanneer
een sprinkler de brand blust. Daarnaast is ook gebleken uit ervaringen dat sprinklers alleen in werking treden
op de plaats waar de brand woedt. Het is niet zo dat alle sprinklers in werking treden.
Ten slotte kan geconcludeerd worden dat de meeste gebouwen voorzien zijn van sprinklers omdat dit een eis
is. Ze moeten óf volgens de wetgeving voorzien zijn van verschillende eisen op het gebied van brandbeveiliging
óf vanwege een eis van de verzekeringsmaatschappij. Sprinklers zijn een grote investering maar als er een
brand uitbreekt is het een erg goede investering, want een brand kost vele malen meer.
7
Bronnenlijst en contactpersonen
Dhr. Molder (TD De Koperen Hoogte)
ICI Paris Spijkenisse
Dhr. Hermans (chef diensten V&D Arnhem)
Dhr. Dias (Meeùs Rijswijk)
Dhr. Kockelkoren (Park Loohorst)
Dhr. Van Heumen (TDV-pensioenfonds)
www.sprinkler.nl
www.aqua.nl
www.brandveilig.nl
www.logistiek.nl
www.hvdgm.nl
www.beveiliging.nl
www.euronorm.net
8
Bijlagen
9
Bijlage 1 | Case 1
Sprinklerinstallatie voorkomt ramp
De brandlucht hangt er nog steeds. En dan vooral bij de bevoorradingsingang van winkelcentrum De Scholver
in Capelle Schollevaar. Maar huismeester J. Bosch van eigenaar Stichting Pensioenfonds TDV is allang blij dat
het bij die stank is gebleven. „De sprinklerinstallatie heeft haar diensten weer voor meer dan honderd procent
bewezen,’’ zegt hij. „Als die niet in werking was gegaan, was het een ramp geworden.’’ In de nacht van dinsdag
op woensdag, rond vier uur in de vroege ochtend, ging bij de brandweer het alarm af. Achter het winkelcentrum
aan de Picassopassage stonden een baal papier en een container in brand. Aangestoken door hangjongeren,
weet Bosch bijna zeker.
Het vuur greep razendsnel om zich heen en sloeg over naar de bevoorradingsingang. En daar deed de sprinkler-
installatie haar werk.
„Die legde in feite een waterbuffer waardoor het vuur niet verder kon,’’ legt Bosch uit. „En gelukkig was de
brandweer ook razendsnel ter plekke en heeft de rest gedaan.’’ Natuurlijk, het brandbare spul had daar nooit
mogen staan. Bosch: „Dat staat ook in het contract dat wij met de winkeliers afsluiten. ’s Nachts mag er niks
buiten staan. Een harde les.’’
Dat is het zeker, want Bosch schat de schade op ruim 20.000 euro. „Alleen de schoonmaak kost al over de 5000
euro, want ze hebben zeker drie dagen nodig om het weer schoon te krijgen.’’
Allemaal heel vervelend, maar Bosch is al blij dat De Scholver er nog staat. „Alle winkels konden vanochtend
gelukkig normaal open. Albert Heijn had wel wat schade en vooral stankoverlast, de rest ook wel, maar het
was te doen. Het meeste maakte ik me nog zorgen over de dierenwinkel die pal aan de bevoorradingsingang
grenst. Daar zaten immers ook nog flink wat dieren.’’
Wie verantwoordelijk is voor de brandstichting is nog onduidelijk. Volgens Bosch zal dat ook moeilijk te achter-
halen zijn. De recherche heeft de zaak in onderzoek.
Bron | Algemeen Dagblad 7-6-’06
20
Bijlage 2 | Case 2
Sprinklers redden Koperen Hoogte.
Gepubliceerd op: 2-09-2006
LICHTMIS | Hotel-restaurant De Koperen Hoogte langs de A28 in Zwolle is getroffen door brand. Water-
sprinklers voorkwamen een grote ramp in het hotel waar gasten snel werden geëvacueerd. Wel heeft het
horecabedrijf van Hennie van der Most te kampen met flinke waterschade.
De brand in de nacht van maandag op dinsdag ontstond om .45 uur in de meterkast op de dertiende verdie-
ping. Hotelgasten werden geëvacueerd naar een hotel in Zwolle. Niemand raakte gewond.
Sprinklers doofden de vlammen snel, zodat het vuur voor weinig schade zorgde. Wel is er waterschade en zijn
plafonddelen op de twaalfde en dertiende verdieping door het water naar beneden gekomen.
Bron: www.sprinkler.nl
Brand De Koperen Hoogte: 2 gasten geëvacueerd
In het viersterrenhotel en restaurant De Koperen Hoogte aan de A28 in Lichtmis brak in de nacht van maandag
op dinsdag brand uit. Die ontstond op de dertiende verdieping door kortsluiting in een meterkast. Het complex
tussen Staphorst en Zwolle en eigendom van ondernemer Hennie van der Most, telde 2 gasten toen de brand
ontstond. Ze moesten worden gewekt en zijn naar een hotel in Zwolle gebracht. Niemand raakte door de brand
gewond.
Volgens een woordvoerster van het etablissement zijn de meeste gasten in de loop van dinsdag naar De Koperen
Hoogte teruggekeerd. Een aantal had slechts voor een nacht een kamer geboekt. De schade bleef beperkt tot
de desbetreffende verdieping. “De sprinklerinstallatie heeft goed gewerkt”, aldus de zegsvrouwe. De water-
schade daarentegen is aanzienlijk. Hoe groot wordt pas in de loop van de week duidelijk.
Bron | www.aqua.nl
2
Bijlage 3 | Case 3
Sprinkler blust brand bij Loohorst.
gepubliceerd op: 9-04-2006
AMERICA | In het grote restaurant van bungalowpark Loohorst aan de Peelheideweg heeft gistermorgen een
kleine brand gewoed. De sprinklerinstallatie trad meteen in werking; de brand werd daardoor meteen geblust.
De brand ontstond rond halfzeven in een elektriciteitskasje met daarin dimmers voor de lichtinstallatie. De
bewaking ontdekte rookontwikkeling in het restaurant en waarschuwde de brandweer. De schade door brand
en rook bleef beperkt. De general manager van de parken Loohorst en Het Meerdal schat de materiële schade
en de kosten voor het schoonmaken en herstellen van het restaurant op één tot anderhalve ton. Hij verwacht
dat het restaurant eind deze week weer open kan. „De gasten van het park zullen er bitter weinig van merken,
want we kunnen ze op andere plekken opvangen. Dat geldt ook voor mensen uit de omgeving die hier komen
eten. Mochten we hier desondanks te weinig ruimte hebben, dan kunnen we altijd nog doorverwijzen naar het
restaurant van Het Meerdal.”
In Het Meerdal woedde eind vorig jaar nog een uitslaande brand in het subtropisch zwembad. Daarbij werden
onder meer de wildwaterbaan, sauna en enkele kruidenbaden verwoest. De oorzaak van de brand was volgens
de manager kortsluiting in een elektriciteitsleiding. Het zwembad werd afgelopen zaterdag heropend.
Bron | www.sprinkler.nl
22
Bijlage 4 | Case 4
Sprinkler voorkomt grote brand
EDE | Afgelopen nacht is de brandweer van Ede gealarmeerd voor een automatisch brandalarm in winkelcen-
trum Stadspoort in Ede. Ter plaatse trof men een containerbrand aan in een ruimte voor vuilcontainers. De
brand was op dat moment gedeeltelijk geblust door de ingekomen sprinklerinstallatie. Dankzij de effectieve
werking van de sprinkler is een grotere brand voorkomen.
Rond 0.00 uur ontving de alarmcentrale van de brandweer een automatische brandmelding vanuit het win-
kelcentrum. Daarop is brandweer Ede uitgerukt met één brandweervoertuig. Bij aankomst van de bluseenheid
had de sprinklerinstallatie zijn werk al gedaan en de brandende afvalcontainer zo goed als geblust. De inzet
van de brandweer kon zich daardoor beperken tot controleren of de brand daadwerkelijk uit was. Hierbij bleek dat
nabluswerk noodzakelijk was.
De beginnende brand in de container is door het inkomen van de sprinkler op tijd in de kiem gesmoord. Zo is
voorkomen dat uitbreiding tot een grotere brand zou leiden.
Rookontwikkeling heeft wel voor de nodige werkzaamheden gezorgd. Via de verlaagde plafonds in de winkels
kon de rook zich door vier winkels verspreiden. Eén van de winkels was een dierenzaak waar de mensen van
de dierenambulance voor het welzijn van de beesten hebben gezorgd. Alle winkels zijn geventileerd om zo
eventuele schade door de rook zo beperkt mogelijk te houden. Hiermee is de brandweer nog ruim twee en half
uur bezig geweest.
De oorzaak van de brand is niet bekend. Hier zal door politie nader onderzoek naar worden gedaan. De hoogte
van het schadebedrag waaronder de schade door de rook is nog niet vastgesteld.
Bron | www.sprinkler.nl
23
Bijlage 5 | Case 5
Kleine brand bij V&D veroorzaakt flinke rookontwikkeling
9 augustus 2005
ARNHEM | Door vonken die ontstonden tijdens laswerkzaamheden is vrijdagmorgen brand ontstaan in een
ventilatieschacht bij Vroom & Dreesmann in het centrum van Arnhem. In de schacht lagen dozen met kunststof
TL armaturen opgeslagen die vlam hebben gevat hetgeen flinke rookontwikkeling veroorzaakte. De automa-
tische brandblusinstallatie (sprinkler) die door de brand in werking is getreden heeft erger voorkomen. De
monteur, die aan het lassen was, heeft getracht de brand met aanwezige middelen te blussen waarbij hij rook
heeft ingeademd. In verband hiermee is hij per ambulance naar het ziekenhuis vervoerd.
Om 09.00 uur kwam bij de Regionale Alarm Centrale in Arnhem het bericht binnen dat er brand was uitge-
broken bij V&D in Arnhem. In het pand, dat momenteel wordt verbouwd, werd op de 3e etage gelast waardoor
brand ontstond. De Arnhemse brandweer was met een blusvoertuig en een ladderwagen snel ter plaatse. In de
winkel, die op het moment van de brand nog gesloten was, verbleven diverse personeelsleden. Omdat er rook
in het gebouw terecht was gekomen heeft de brandweer het pand ontruimd en de brand geblust. Om 09.5 uur
was de brand gedoofd waarna begonnen werd de rook met behulp van een speciale ventilator uit het pand te
blazen. Om 0.45 uur is de winkel weer voor publiek open gegaan, nadat door de brandweer eerst metingen
waren verricht. De hoogte van de schade ontstaan door de brand en het water van de blusinstallatie is op dit
moment nog niet bekend.
Bron | www.hvdgm.nl
24
Bijlage 6 | Case 6
Brand kreeg geen kans
Zonder sprinklers was Friese busremise in vlammen opgegaan ‘Onze passagiers hebben er niets van gemerkt.
Maar zonder die sprinklerinstallatie had dit heel anders kunnen aflopen.’ Werkplaatschef Gerben Boschma
kreeg die zaterdagochtend eind maart een alarmerend telefoontje: brand in de busremise van Arriva in Sneek.
Uiteindelijk viel het mee. Dankzij de sprinklers.
Op die zaterdagochtend maakte een accukabel kortsluiting in één van de twintig in de remise geparkeerde
bussen. Er bevonden zich op dat moment geen mensen in de hal. In de bus ontstond brand, en toen de vlammen
naar buiten barstten sloegen de sprinklers aan. Daardoor trad ook het alarmsysteem in werking: een sirene in
het gebouw ging loeien en de brandweer - met de kazerne op een steenworp afstand - werd gealarmeerd.
De spuitgasten schatten de situatie dermate dreigend in, dat ook de blusgroepen van IJlst en Bolsward
werden gealarmeerd. Die hoefden uiteindelijk niet in actie te komen, omdat vlak voor hun aankomst de brand
al onder controle was. Boschma kwam uit Joure aangesneld. De rookontwikkeling viel hem nog mee, hij zag
al gauw dat er geen sprake was van een uitslaande brand. Dat was, vermoedde hij meteen, aan de sprinklers
te danken. Het bleek juist. De Leeuwarder Courant kopte de volgende dag over vijf kolommen: ‘Sprinklers
temperen brand in Sneker busremise’. Tegen verslaggevers meldde brandweercommandant Ab Kiel het nut van
de sprinklers: ‘De installatie heeft meer dan uitstekend gewerkt. Door de intensieve beregening van bovenaf is
de brand tot onze komst vertraagd. Dit voorbeeld toont wel heel erg duidelijk aan dat zo’n sprinklerinstallatie
onontbeerlijk is. Als die er niet was geweest zou de schade vele malen groter zijn geweest. De ene wagen had de
andere dan aangestoken. Door de rook had je ook nauwelijks meer een bus veilig weg kunnen rijden.’
De schade bleef nu beperkt tot één uitgebrande bus en een daarachter staande wagen met schade aan de
voorzijde. Die kon overigens weer worden gerepareerd. Boschma meldt voor de rest ‘hier en daar wat schroei-
plekjes aan de bussen en de remise. Dat kon snel worden hersteld’. Ook het dak moest worden gerepareerd,
en er was sprake van rook- en waterschade. Het uiteindelijke schadebedrag bedroeg slechts enkele tonnen.
De werkplaatschef is vol respect over de werking van de sprinklerinstallatie van Aqua+. ‘Zonder die installatie
waren alle bussen in vlammen opgegaan. ‘s Avonds kwam er al een monteur van Aqua+ om nieuwe sprinklers
aan te brengen. Die had er nog nooit zoveel hoeven te verwisselen, zei hij. We hadden er zelf dertig in voorraad,
maar daar kwam hij tekort aan. Er zitten hier zo’n 200 sprinklers, daar hebben er veertig, vijftig van gewerkt.
Kun je nagaan hoe heet het hier is geweest...’
Meestal wordt een brand door of 2 sprinklerkopjes beheerst. In dit geval waren het er veel meer omdat de
brand eerst in de bus woedde. De temperaturen lopen verder op en ook het gebied waar het brand. Daarom zijn
veel sprinklers afgegaan om de brand te beheersen. Gelukkig kan de installatie dit aan.
‘Toen de remise hier is gebouwd’, vertelt Boschma, ‘is er een rekensom gemaakt. De verzekeringspremie ging omlaag
als er sprinklers werden geïnstalleerd, dat was de overweging. En dat is een goeie keuze geweest. Nou en of!’
Bron | www.aqua.nl
25
Bijlage 7 | Case 7
Parfumerie na explosie vermoedelijk week dicht
Door Theo Teitsma
SPIJKENISSE | Een explosie als gevolg van kortsluiting heeft gisterochtend enorme schade veroorzaakt
bij parfumerie Ici Paris in de Stadhuispassage in Spijkenisse. Door de hitte die vrijkwam toen het kassa-
blok ontplofte, trad een van de sprinklers in het dak van de winkel in werking. Niet alleen werd hierdoor een
beginnend brandje geblust, maar ook de winkelvloer kwam onder water te staan. Behalve waterschade liep de
parfumerie ook veel rookschade op. Duizenden producten die in de winkel staan zijn nat geworden of stinken,
waardoor ze onverkoopbaar zijn geworden.
De brandweer werd gealarmeerd door een automatische melding dat een van de sprinklers in werking was
getreden. De spuitgasten zouden te veel tijd hebben nodig gehad om het metalen rolhek aan de voorzijde van
de zaak open te krijgen. Ze sloopten daarom een deur aan de achterkant van de parfumerie om naar binnen te
kunnen. Omdat de sprinkler zijn werk had gedaan, hoefde niet te worden geblust.
Filiaalmanager Elly Dekker was gisterochtend onderweg naar Den Bosch toen ze werd gebeld over de brand
in haar winkel op de hoek van de Stadhuispassage. Ze zat in de auto voor een bezoek aan vier medewerksters
van Ici Paris, die meereden in Ladies Ride, een door oud-wielrenster Leontien van oorsel georganiseerde
toertocht voor fietssers die proberen zo veel mogelijk geld op te halen voor de strijd tegen borstkanker. ,,Ik heb
de bloemen voor de meiden nog in de auto staan, maar het lukt me niet ze nog te gaan geven,’’ vertelt Dekker
met betraande ogen. ,,Ik zie het ook niet meer zitten om er straks naar toe te gaan.’’ De filiaalmanager moet
namelijk duizend en één dingen regelen. De winkel moet een nieuwe achterdeur hebben, de stroom die is
uitgevallen moet worden hersteld en er moet een alarm op. Dat is hard nodig, want al op het moment dat de
brandweer de zaak binnendrong, stonden de eerste pottenkijkers met soms meer dan gemiddelde belangstel-
ling de winkel te observeren.
,,Morgen gaan we puinruimen,’’ zegt Dekker tegen enkele aanwezigen. ,,We zien wel hoe lang het duurt. Ik
vrees dat de winkel de hele week niet open kan zijn.’’
De filiaalmanager schiet vol als ze hoort dat haar vier collega’s in Den Bosch van de fiets zijn gestapt en koers
hebben gezet richting Spijkenisse. ,,Het zijn fantastische meiden. Dit zegt alles over hun betrokkenheid bij de
zaak.’’
Bron | www.ad.nl
26
onderzoek omslag.indd 2
22-01-2007 14:28:16
